Sejmowa Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu zajmowała się we wtorek analizą rozwiązań służących przeciwdziałaniu mobbingowi i dyskryminacji w instytucjach kultury oraz dyskusją o możliwych kierunkach zmian w zakresie legislacji i dobrych praktyk.
Definicja mobbingu „nie odpowiada dzisiejszym realiom”
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opracowało projekt zmian Kodeksu pracy dotyczących m.in. mobbingu. Obecna definicja mobbingu powstała ponad 20 lat temu i nie odpowiada dzisiejszym realiom. Przede wszystkim jest zbyt skomplikowana. To jedno wielokrotnie złożone zdanie wskazujące na bardzo wiele różnych kwestii, które muszą zostać udowodnione, aby sąd mógł stwierdzić mobbing
- wyjaśnił dyrektor Departamentu Prawa Pracy Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dr hab. Krzysztof Stefański. Tłumaczył, że ofiary mobbingu przegrywają właśnie z powodu trudności z udowodnieniem go. Stąd potrzeba zmian legislacyjnych.
Poinformował, że projekt jest na etapie prac parlamentarnych, po pierwszym czytaniu w Sejmie.
Uporczywe nękanie pracownika podstawową cechą mobingu
Stefański przekazał, że w przepisach uproszczono definicję mobbingu. - Uznano, że podstawową cechą mobbingu jest uporczywe nękanie pracownika - powiedział.
- Wskazujemy również przykładowy katalog zachowań, które mogą zostać uznane za mobbing. To jest m.in. upokarzanie pracownika, uwłaczanie, zastraszanie, zaniżanie oceny przydatności zawodowej, nieuzasadniona krytyka, poniżanie, ośmieszanie, izolowanie, eliminowanie go z grona pracowników itd. - wymieniał Stefański. Dodał, że projekt zawiera również przykładowy katalog osób, które mogą być sprawcami mobbingu.
- W projekcie wskazano także, co mobbingiem nie jest - incydentalne zachowania, nawet nacechowane złą wolą, nie będą uznawane za mobbing, chociaż oczywiście są naruszeniem godności czy innych dóbr osobistych pracownika. I też są oczywiście niedopuszczalne, ale wyłączamy je z możliwości dochodzenia roszczeń mobbingowych - zaznaczył.
Na jakie zadośćuczynienie może liczyć pracownik poddany mobbingowi?
Dyrektor Departamentu Prawa Pracy poinformował, że pracownik, który doświadczył mobbingu, otrzyma prawo do ubiegania się u pracodawcy o zadośćuczynienie w wysokości nie niższej niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Przykład
Podsekretarz stanu w MKiDN Marek Krawczyk podkreślił, że w resorcie kultury podjęto wiele konkretnych działań przeciwdziałających mobbingowi. - Pierwszym dokumentem formalnym, który został przyjęty w ministerstwie, było zarządzenie z września 2024 roku, które określało wytyczne dla jednostek organizacyjnych podległych ministrowi kultury, ale także jednostek przez niego nadzorowanych – wyjaśnił Krawczyk, dodając, że dokument przewiduje zalecenia i zobowiązania dla tych jednostek.
Kolejnym etapem działań - jak przypomniał - było zarządzenie ministra z listopada 2025 roku, które ustanawiało pełnomocnika ds. przeciwdziałania mobbingowi w jednostkach podległych lub nadzorowanych przez MKiDN. – To zarządzenie określa także ramy powoływania zespołów wyjaśniających – wskazał.
Krawczyk zaznaczył, że pełnomocnik – poza działaniami w konkretnych sprawach, które są zgłaszane do ministra – zajmuje się oceną sposobów przeciwdziałania mobbigowi, które przyjęły instytucje podległe MKiDN. Poinformował także, że od momentu powołania funkcji pełnomocnika wpłynęło do niego dziewięć zgłoszeń. Pochodzą one z Instytutu Różnorodności Językowej, Filharmonii Narodowej w Warszawie, Muzeum Narodowego w Poznaniu, Instytutu Śląskiego i Narodowego Instytutu Muzeów.
- Poddając szczegółowej analizie te zgłoszenia, pełnomocnik wskazał dwie sprawy związane z Muzeum Narodowym w Poznaniu, w których rzeczywiście mogło dojść, niestety, do mobbingu. Dzisiaj ministra kultury i dziedzictwa narodowego podjęła decyzję o powołaniu zespołu wyjaśniającego, który zajmie się jednym z dwóch zgłoszeń dotyczących Muzeum Narodowego w Poznaniu – poinformował.
