Ministerstwo Zdrowia szykuje wielkie zmiany
8 czerwca Ministerstwo Zdrowia przekazało do 30-dniowych konsultacji publicznych zapowiadany projekt ustawy o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Wśród zaproponowanych rozwiązań są zmiany w procesie kształcenia lekarzy, wygaszenie wydawania zgód ministerstwa na pracę w trybie uproszczonym lekarzom spoza UE, przydział miejsc szkoleniowych w zależności od potrzeb kadrowych regionu oraz egzekwowanie obowiązku kształcenia zawodowego.
Jedną z ważniejszych zmian są te dotyczące rozmieszczenia lekarzy-rezydentów. Wojewodowie będą ustalali listy dostępnych miejsc rezydenckich w oparciu o mapy potrzeb zdrowotnych, co pozwoli skierować rezydentów odpowiednich specjalizacji do szpitali w regionach – zgodnie z potrzebami kadrowymi.
Liczba lekarzy w województwie mazowieckim jest ponad dwukrotnie wyższa od ich liczby na Opolszczyźnie, w lubuskiem czy też Warmii i Mazurach. Oczywiście w przeliczeniu na liczbę mieszkańców. Mamy też nierówności pomiędzy poszczególnymi regionami województw. Jedną z przyczyn jest mechanizm szkolenia. Dlatego proponujemy zmiany w systemie kierowania na rezydentury: miejsce rezydenckie ma być w każdym postępowaniu przypisywane przez wojewodę konkretnym podmiotom i to spośród nich lekarze będą mogli wskazywać swoje preferencje - oceniła wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka.
Wśród zmian skrócenie stażu podyplomowego
Projekt przewiduje skrócenie stażu podyplomowego lekarzy (z 13 miesięcy) i lekarzy dentystów (z 12 miesięcy) do 6 miesięcy. Ma to być kompromis pomiędzy rozwiązaniem postulowanym przez uczelnie kształcące lekarzy i lekarzy dentystów, zgodnie z którym staż powinien zostać zniesiony w całości z uwagi na odpowiednie przygotowanie absolwentów do wykonywania zawodu bez konieczności jego odbycia, a postulatami samorządu zawodowego lekarzy mówiącymi o tym, że staż to niezbędny etap kształcenia lekarzy i lekarzy dentystów.
Rozwiązanie to, już na etapie zapowiedzi, wzbudziło spore kontrowersje w środowisku lekarskim. Ministerstwo zaznacza, że dzięki skróceniu stażu lekarze będą mogli wcześniej rozpocząć szkolenie specjalizacyjne, co wpłynie na zwiększenie dostępności do specjalistycznych świadczeń zdrowotnych na terytorium kraju.
Projekt, na wniosek samorządu lekarskiego, wprowadza także możliwość egzekwowania przez izby lekarskie procesu doskonalenia zawodowego. Wprowadzony zostanie mechanizm dyscyplinujący: niedopełnienie obowiązku zdobycia punktów edukacyjnych w wyznaczonym terminie skutkować będzie zawieszeniem prawa wykonywania zawodu. Dzięki temu pacjenci będą mieli większą gwarancję, że udzielający im świadczeń lekarze na bieżąco aktualizują swoją wiedzę zgodnie z najnowszymi standardami medycznymi.
Egzaminy dla lekarzy z nowymi zasadami
Zgodnie z projektem ma zostać zlikwidowana jawna baza pytań na Lekarskim Egzaminie Końcowym (LEK) i Lekarsko-Dentystycznym Egzaminie Końcowym (LDEK). Obecnie 30 proc. pytań jest tajnych, natomiast 70 proc. pytań pochodzi z ogólnodostępnej bazy. Dodatkowo, tylko pierwsze zgłoszenie do LEK i LDEK będzie bezpłatne, niezależnie od tego czy zdający stawi się na egzaminie, czy nie.
Przywrócona ma być również obowiązkowa część ustna Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego (PES). Projekt zakłada zwiększenie wynagrodzeń członków zespołów egzaminacyjnych przeprowadzających PES z 300 zł na 600 zł – dla członków zespołów egzaminacyjnych oraz z 500 zł na 1000 zł – dla przewodniczących zespołów egzaminacyjnego PES.
Jednocześnie proponuje się wprowadzenie odpłatności za każde przystąpienie do PES, również po raz pierwszy (obecnie pierwsze podejście do PES jest bezpłatne). Jak tłumaczy resort „aktualne zarobki lekarzy w trakcie szkolenia specjalizacyjnego umożliwiają pokrycie kosztów tego egzaminu”. Zgodnie z projektem planowane podniesienie opłaty za PES z 700 zł do 1200 zł (400 zł egzamin testowy i 800 zł egzamin ustny).
Wprowadzony zostanie także Państwowy Egzamin Kompetencyjny po module podstawowym – jego zaliczenie da lekarzom uprawnienie do samodzielnego dyżurowania i realizowania świadczeń zdrowotnych.
- Nowe zabiegi w szpitalach od 1 maja 2026 r. na NFZ: endoskopowa dyssekcja podśluzówkowa (ESD) oraz przezodbytnicza mikrochirurgia endoskopowa (TEM)
- Likwidacja porodówek w Polsce. W pierwszym kwartale 2026 roku 5 oddziałów zostało zamkniętych
- Epidemia Eboli w środkowej Afryce. Liczba zakażeń w DRK rośnie. Szef WHO wystąpił z orędziem
Koniec procedurą uproszczoną dla lekarzy spoza państw UE
Projekt wyznacza także ostateczną datę składania wniosków o wydanie zgody ministra zdrowia na pracę w tzw. trybie uproszczonym dla lekarzy spoza UE (bez pełnego procesu uznania kwalifikacji) na dzień 31 grudnia 2026 roku.
Procedura ta miała charakter tymczasowy i stanowiła odpowiedź na braki kadrowe w okresie pandemii COVID-19 oraz po wybuchu wojny w Ukrainie. Obecnie, dzięki zwiększaniu limitów na studiach medycznych w kraju, sytuacja kadrowa uległa poprawie (pod koniec 2025 r. specjalizację odbywało ponad 31,4 tys. lekarzy – o blisko 8 tys. więcej niż w 2015 r.)
Od 2027 r. lekarze spoza UE będą mogli podjąć pracę wyłącznie w ramach pełnej procedury uznania kwalifikacji (nostryfikacja/Lekarski Egzamin Weryfikacyjny, egzamin językowy, Lekarski Egzamin Końcowy/LDEK).
