Aby nie narazić się na ingerencję inspektora pracy w treść umów ze współpracownikami przedsiębiorca w czerwcu 2026 roku powinien przeprowadzić weryfikację ich treści, mając na względzie relacje między stronami i wykonywane czynności. W pierwszej kolejności należy przyjrzeć się sytuacją, gdy współpracownicy wykonują te same czynności co pracownicy np. sprzedaż czy zarządzanie. Przedsiębiorca powinien rozważyć dlaczego relacje te różnią się od tych z pracownikami. Bez znaczenia pozostaje fakt, iż współpracownik posiada uprawnienia emerytalne. W takich przypadkach dotychczas zawarte umowy powinny być rozwiązane za porozumieniem stron a nawiązana umowa o pracę.
Weryfikując zawarte umowy przedsiębiorca powinien wziąć pod uwagę następujące trzy elementy:
- osobiste wykonywanie czynności objętych umową,
- wykonywanie tych czynności pod kierownictwem lub nadzorem przedsiębiorcy albo jego przedstawiciela,
- wyznaczenie miejsca i czasu pracy.
Aby przyjąć, że dana umowa nosi cechy stosunku pracy powyższe warunki powinny zostać spełnione łącznie.
Osobiste wykonywanie czynności objętych umową
Z treści umowy może wynikać, iż została ona zawarta z uwagi na szczególne kwalifikacje np. wykształcenie czy doświadczenie. W dokumencie może też wprost znajdować się zapis, iż współpracownik musi wykonać wskazane zadania osobiście. Należy rozważyć czy z treści umowy wynika, że współpracownika może ktoś przy wykonywaniu tych działań zastąpić np. posprzątać może praktycznie każdy niezależnie od wieku czy wykształcenia.
Wykonywanie czynności pod kierownictwem lub nadzorem przedsiębiorcy
Przy rozważaniu spełnienia tego warunku pracodawca powinien postawić pytanie czy poza określeniem w umowie co ma być wykonane, pod adresem współpracownika będą kierowane wskazówki podczas działań jak mają być czynności wykonane i będzie to sprawdzane. Przenosząc to na usługę sprzątania – wskazanie z jakich dostępnych preparatów ma skorzystać współpracownik i w jakiej kolejności oraz weryfikacja czy tak istotnie się odbywa. Należy pamiętać, że czym innym jest kontrola postępu prac przez przedsiębiorcę pod względem terminu na ich wykonanie oraz współpraca przy wykonywaniu zadań.
Wyznaczenie miejsca i czasu pracy
Należy się zastanowić czy współpracownik wykonują czynności objęte umową ma to robić we wskazanych miejscu i godzinach. Współpracownik nie może sobie samodzielnie ukształtować tego czasu w ramach okresu rozliczeniowego oraz dogodnej dla siebie lokalizacji działań. Najlepszym przykładem spełniania tego warunku są wszelkie grafiki pracy np. w ochronie określające miejsce wykonywania zadań i zakres czasowy. Należy wziąć pod uwagę, że tej weryfikacje powinny podlegać umowy które ze swej istotny wymagają aby ich wykonanie mogło odbywać się w określonym miejscu czy w narzuconym czasie np. pielęgnacja trawnika jest możliwa tylko w miejscu jego posadzenia efektywnie przy świetle dziennym.
