Wiercą drugi tunel na Podkarpaciu
„Karpatka” przebiła tunel w górze Grochowiczna w grudniu. Największa w Polsce tarcza TBM (z ang. tunnel boring machine) wywierciła wtedy pierwszy korytarz trasy S19 na Podkarpaciu. Następnie trzeba było ją obrócić. Ta operacja trwała aż pół roku.
„Wykonawca w dniu 17.06.2026 r., po pracochłonnym procesie obrotu maszyny TBM oraz organizacji całego zaplecza, rozpoczął drążenie prawej nitki tunelu T-1. Całość odcinka do przebicia to 2196,40 m” – podała GDDKiA. Maszynę obrócono w lutym. Resztę czasu zajęła przebudowa zaplecza.
Największa „wiertarka” w Polsce
Dlaczego trwało to tak długo? „Karpatka” to największa tarcza TBM w Polsce. Została sprowadzona z Hiszpanii przez firmę Acciona, gdzie również używano jej do drążenia tuneli w górach. Ma aż 114 metrów długości i średnicę przekraczającą 15 metrów. Waży 4400 ton.
Po uruchomieniu tarcza pracuje non stop, obsługiwana przez 55-osobowy zespół. Przy drążeniu pierwszego tunelu wydobyła aż 950 tys. ton urobku. Teraz będzie podobnie. Potężny pierścień tnący, ważący 400 ton, obraca się trzy razy na minutę i wyposażony jest w 471 narzędzi skrawających.
Kiedy powstanie tunel na S19?
Obecnie „Karpatka” schowała się już w tunelu. To oznacza, że wydrążyła ponad sto metrów. Do pokonania ma jeszcze ponad dwa kilometry.
- Maszyna TBM rozpoczęła drążenie i weszła już w górotwór. Do tej pory wydrążono około 100 metrów tunelu. Na początkowym etapie, ze względów bezpieczeństwa oraz konieczności właściwego zagłębienia maszyny, prace prowadzone są z mniejszą prędkością. Jest to również okres kalibracji i weryfikacji parametrów pracy TBM, obejmujący m.in. kontrolę pochylenia tarczy, ustawień systemów - mówi w rozmowie z "Forsalem" Paweł Kwiecień, rzecznik Mostostalu Warszawa.
- Wraz z postępem robót tempo drążenia będzie stopniowo rosło. Górotwór na tym odcinku jest silnie zaangażowany tektonicznie, dlatego tempo pracy maszyny nie jest stałe i jest na bieżąco dostosowywane do napotykanych warunków - dodaje.
Drążenie potrwa do wiosny przyszłego roku. W kolejnych miesiącach wykonana zostanie nawierzchnia tunelu oraz wszystkie instalacje. Trasa S19 na odcinku Rzeszów Południe – Babica będzie miała po dwa pasy ruchu w każdą stronę, a w tunelu dodatkowo po jednym pasie awaryjnym.
Za wykonanie inwestycji odpowiada konsorcjum Mostostal Warszawa i Acciona. Kontrakt podpisano w 2020 roku. Początkowo kierowcy mieli pojechać tym odcinkiem w 2026 roku, jednak podczas budowy natrafiono na pokłady metanu, co wstrzymało całą inwestycję. Później „Karpatka” uległa awarii. Obecnie obowiązującym terminem zakończenia wszystkich prac jest 7 stycznia 2028 roku.
Nie tylko tunel
Warto dodać, że odcinek Rzeszów Południe – Babica to de facto dwa zadania. Poza ogromnym tunelem do wykonania pozostaje jeszcze około 8 km drogi. W tym przypadku prace są już na ukończeniu.
Wykonawcy wybudowali już sześć spektakularnych estakad oraz dwa wiadukty. Pracują także nad węzłem drogowym Babica. Na przełomie maja i czerwca zaraportowano, że obiekty mostowe są gotowe w 97,5 proc. 3 lipca oddano do użytku wiadukt na drodze powiatowej Żarnowa – Niebylec, który przebiega nad S19.
Wartość zamówienia realizowanego przez konsorcjum Mostostalu Warszawa i hiszpańskiej spółki Acciona – po podpisaniu aneksu – wynosi obecnie 3,04 mld zł.
Jak dojedziemy do tunelu?
Droga rozpocznie się od węzła Rzeszów Południe, który od kilku lat jest już czynny. Następnie kierowcy jadący w kierunku granicy ze Słowacją przejadą nową trasą z tunelami i estakadami do węzła Babica. Kolejny odcinek, Babica – Jawornik, o długości 11,6 km ma zostać otwarty w przyszłym roku.
W tym przypadku kontrakt przedłużono ze względu na niesprzyjające warunki pogodowe. Silny wiatr wielokrotnie przerywał pracę dźwigów przy budowie estakad. Powodem były również odmienne od zakładanych warunki gruntowe.
Kolejne odcinki S19 do granicy mają zostać oddane w następujących terminach:
- Jawornik – Lutcza (5,2 km) – 2031 r.
- Lutcza – Domaradz (6,3 km) – 2030 r.
- Domaradz – Krosno (12,5 km) – Mostostal Warszawa zszedł z budowy. Nowy termin zostanie ustalony po wyborze wykonawcy.
- Krosno – Dukla (20,4 km) – dwa odcinki otwarto w 2025 roku.
- Dukla – Barwinek, granica ze Słowacją (18,2 km) – 2027 r.
Redaktor Forsal.pl, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w tematach związanych z inwestycjami oraz transportem. Od lat obserwuje wielkie budowy, opisuje rynek nieruchomości, a także zawiłości systemu transportowego.
Autor reportażu "Żarnowiec. Sen o polskiej elektrowni jądrowej" nagrodzony Grand Press 2023 w kategorii książka reporterska roku. Finalista m.in. Pomorskiej Nagrody Literackiej oraz konkursu dziennikarskiego "Biały Kruk".