Czternasta emerytura, czyli dodatkowe roczne świadczenie dla emerytów i rencistów, na stałe weszła do kalendarza wypłat. O dokładnym terminie jej przekazania decyduje każdorazowo Rada Ministrów, wydając odpowiednie rozporządzenie, które powinno zostać opublikowane najpóźniej do 31 października danego roku. W praktyce dokument ten pojawia się znacznie wcześniej, a sam dodatek najczęściej wypłacany jest we wrześniu.

Komu przysługuje 14. emerytura?

Czternasta emerytura jest przyznawana automatycznie, bez konieczności składania wniosku. Otrzymują ją osoby, które na dzień wskazany przez Radę Ministrów (zwykle jest to 31 sierpnia danego roku) mają ustalone prawo do:

  • emerytury,
  • renty z tytułu niezdolności do pracy,
  • renty szkoleniowej,
  • renty socjalnej,
  • renty rodzinnej,
  • rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego,
  • nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
  • świadczeń i zasiłków przedemerytalnych,
  • świadczenia pieniężnego dla cywilnych niewidomych ofiar działań wojennych.

Ile wyniesie 14. emerytura w 2026 roku?

W 2026 roku pełna kwota czternastej emerytury wyniesie 1978,49 zł brutto, co przekłada się na mniej więcej 1600–1800 zł „na rękę”, w zależności od sytuacji podatkowej. Nie wszyscy jednak otrzymają tę sumę w całości, ponieważ obowiązuje mechanizm stopniowego zmniejszania świadczenia wraz ze wzrostem podstawowej emerytury.

Osoby pobierające najniższe świadczenia mogą liczyć na pełną wypłatę. Sytuacja zmienia się jednak w momencie przekroczenia progu 2900 zł brutto – wtedy wysokość dodatku zaczyna być odpowiednio redukowana.

Komu będzie przysługiwało 1978,49 zł brutto czternastki w 2026 roku, a kto dostanie mniej?

Nie wszyscy uprawnieni otrzymają czternastą emeryturę w takiej samej wysokości. Część seniorów dostanie pełną kwotę wynoszącą 1978,49 zł brutto, natomiast u innych świadczenie zostanie pomniejszone. Zasady są proste. Jeśli wysokość emerytury lub renty:

  • nie przekracza 2900 zł, dodatek wypłacany jest w pełnej wysokości, czyli 1978,49 zł brutto,
  • przekracza kwotę 2900 zł, świadczenie jest obniżane o wartość nadwyżki ponad 2900 zł, zgodnie z zasadą „złotówka za złotówkę.

W praktyce oznacza to, że w 2026 roku prawo do czternastej emerytury będą miały osoby, których świadczenie brutto – przed potrąceniami – nie przekracza 4828,49 zł (2900,00 zł + 1978,49 zł – 50,00 zł).

Warto przy tym pamiętać, że jeśli wyliczona kwota dodatku będzie niższa niż 50 zł, nie zostanie ona wypłacona.

Zmniejszona czternasta emerytura w 2026 roku – przykłady

Przykład 1

Pani Barbara otrzymuje emeryturę w wysokości 3500 zł. Kwota emerytury przekracza kwotę 2900 zł o 600 zł (3500 zł – 2900 zł = 600 zł), wobec tego dodatkowe świadczenie zostanie wypłacone w kwocie pomniejszonej o 600 zł, tj. w wysokości 1180,96 zł (1978,49 zł – 600 zł = 1378,49 zł).

Przykład 2

Pan Stanisław otrzymuje emeryturę w wysokości 4831,98 zł. Kwota emerytury przekroczy kwotę 2900 zł o 1931,98 zł (4821,98 zł - 2900 zł = 1931,98 zł), wobec tego dodatkowe świadczenie będzie należało pomniejszyć o kwotę 1931,98 zł, tj. 1978,49 zł – 1931,98 zł = 46,51 zł. Z uwagi na to, że kwota czternastej emerytury będzie mniejsza niż 50,00 zł, to dodatkowe świadczenie nie będzie przysługiwało i nie zostanie wypłacone.

Komu 14. emerytura w 2026 roku nie będzie przysługiwała w ogóle?

W 2026 roku czternasta emerytura nie zostanie wypłacona wszystkim uprawnionym. Z dodatku całkowicie wykluczone będą osoby, których emerytura lub renta przekracza 4828,49 zł brutto. Świadczenia nie otrzymają także ci, którym wypłata podstawowej emerytury lub renty została zawieszona, np. z powodu przekroczenia limitów dorabiania. Dotyczy to głównie pracujących emerytów i rencistów przed osiągnięciem wieku emerytalnego, którzy uzyskają dochody powyżej 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia.

Ponadto czternastka nie przysługuje sędziom i prokuratorom w stanie spoczynku, ponieważ pobierają oni uposażenie z budżetu państwa, a nie świadczenia z systemu ubezpieczeń społecznych. Z dodatku wyłączone są również osoby otrzymujące tzw. emeryturę olimpijską wypłacaną przez Ministerstwo Sportu i Turystyki, która nie należy do systemu FUS.

14. emerytura 2026 wolna od potrąceń

Od czternastej emerytury zostanie odprowadzona składka zdrowotna oraz zaliczka na podatek dochodowy, dlatego kwota wypłacana „na rękę” może się różnić w zależności od sytuacji podatkowej danej osoby. Różnice te wynikają przede wszystkim z obowiązujących zasad opodatkowania.

Jednocześnie świadczenie to jest chronione przed egzekucją komorniczą i nie podlega innym potrąceniom. Co więcej, nie jest ono wliczane do dochodu przy ustalaniu prawa do świadczeń z pomocy społecznej, alimentów ani dodatku 500+ dla osób niesamodzielnych.