Odszkodowanie za hałas z ulicy. Można uzyskać wysoką rekompensatę

Główne źródła hałasu w Polsce. W jaki sposób wpływają na zdrowie?

Cisza stanowi podstawową potrzebę biologiczną, niezbędną do zachowania równowagi organizmu. Nadmierny hałas ma udowodniony, negatywny wpływ na zdrowie – zakłóca koncentrację, utrudnia sen i regenerację oraz zwiększa poziom stresu. W przypadku długotrwałej ekspozycji może prowadzić do trwałego uszkodzenia słuchu, a także przyczyniać się do rozwoju chorób układu krążenia.¹ Do najczęstszych źródeł hałasu w środowisku mieszkaniowym należą:

• ruch drogowy (samochody osobowe, ciężarowe, autobusy, motocykle),
• ruch kolejowy,
• działalność przemysłowa,
• działalność usługowa i komunalna,
• place budowy,
• imprezy masowe.

Wpływ hałasu na zdrowie zależy nie tylko od jego natężenia, lecz także od czasu trwania oraz częstotliwości. Z tego względu przepisy prawa ochrony środowiska wprowadzają konkretne normy, szczególnie na terenach zabudowy mieszkaniowej, gdzie przebywają dzieci, osoby starsze oraz osoby chore.

Dopuszczalne poziomy hałasu – podstawa prawna

Normy hałasu określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Dokument ten różnicuje dopuszczalne poziomy hałasu w zależności od:

• rodzaju terenu (np. zabudowa jednorodzinna, wielorodzinna, śródmiejska),
• rodzaju źródła hałasu (np. drogi, linie kolejowe, działalność przemysłowa), czy
• pory dnia (dzień i noc).

W praktyce stosuje się następujące wskaźniki:

• LAeq D – średni poziom dźwięku w ciągu dnia,
• LAeq N – średni poziom dźwięku w nocy,
• LDWN – długookresowy średni poziom hałasu w ciągu doby,
• LN – długookresowy poziom hałasu w porze nocnej.

Dopuszczalne poziomy hałasu to wartości określone prawnie, których przekroczenie uznaje się za szkodliwe lub uciążliwe dla zdrowia oraz jakości życia mieszkańców. Wskaźniki te pozwalają ocenić warunki akustyczne w danym miejscu w ujęciu średnim, a nie jedynie chwilowym.

Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku dla zabudowy mieszkaniowej

Rozporządzenie określa dopuszczalne poziomy hałasu w zależności od jego źródła, w szczególności dla:

• dróg i linii kolejowych,
• startów, lądowań i przelotów statków powietrznych,
• linii elektroenergetycznych oraz
• pozostałych obiektów i działalności będących źródłem hałasu (np. zakładów przemysłowych).

W przypadku zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, dopuszczalny poziom hałasu nie może przekroczyć:

• 61 dB – dla dróg lub linii kolejowych (przedział czasu odniesienia równy 16 godzinom),
• 56 dB – dla dróg lub linii kolejowych (przedział czasu odniesienia równy 8 godzinom),
• 50 dB – dla pozostałych obiektów i działalności będących źródłem hałasu (przedział czasu odniesienia równy 8 najmniej korzystnym godzinom dnia, kolejno po sobie następującym),
• 40 dB – dla pozostałych obiektów i działalności będących źródłem hałasu (przedział czasu odniesienia równy 1 najmniej korzystnej godzinie nocy).

Dla zabudowy wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego, dopuszczalny poziom hałasu nie może przekroczyć:

• 65 dB – dla dróg lub linii kolejowych (przedział czasu odniesienia równy 16 godzinom),
• 56 dB – dla dróg lub linii kolejowych (przedział czasu odniesienia równy 8 godzinom),
• 55 dB – dla pozostałych obiektów i działalności będących źródłem hałasu (przedział czasu odniesienia równy 8 najmniej korzystnym godzinom dnia, kolejno po sobie następującym),
• 45 dB – dla pozostałych obiektów i działalności będących źródłem hałasu (przedział czasu odniesienia równy 1 najmniej korzystnej godzinie nocy).

Z kolei dla terenów w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców, dopuszczalny poziom hałasu [dB] nie może przekroczyć:

• 68 dB – dla dróg lub linii kolejowych (przedział czasu odniesienia równy 16 godzinom),
• 60 dB – dla dróg lub linii kolejowych (przedział czasu odniesienia równy 8 godzinom),
• 55 dB – dla pozostałych obiektów i działalności będących źródłem hałasu (przedział czasu odniesienia równy 8 najmniej korzystnym godzinom dnia, kolejno po sobie następującym),
• 45 dB – dla pozostałych obiektów i działalności będących źródłem hałasu (przedział czasu odniesienia równy 1 najmniej korzystnej godzinie nocy).

W przypadku hałasu powodowanego przez starty, lądowania i przeloty statków powietrznych oraz linie elektroenergetyczne obowiązują jednolite normy, zarówno dla terenów zabudowy mieszkaniowej jedno- i wielorodzinnej, jak i dla terenów w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców. Normy te wynoszą:

• 60 dB – dla hałasu powodowanego przez starty, lądowania i przeloty statków powietrznych (przedział czasu odniesienia równy 16 godzinom),
• 50 dB – dla hałasu powodowanego przez starty, lądowania i przeloty statków powietrznych (przedział czasu odniesienia równy 8 godzinom),
• 50 dB – dla hałasu powodowanego przez linie elektroenergetyczne (przedział czasu odniesienia równy 16 godzinom),
• 45 dB – dla hałasu powodowanego przez linie elektroenergetyczne (przedział czasu odniesienia równy 8 godzinom).

Przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu – co można zrobić?

W przypadku stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu możliwa jest reakcja zarówno ze strony organów administracji, jak i samych mieszkańców. Właściciel lub zarządca źródła hałasu (np. drogi czy zakładu przemysłowego) może zostać zobowiązany do podjęcia działań ograniczających emisję dźwięku, w tym do modernizacji infrastruktury lub zastosowania odpowiednich zabezpieczeń akustycznych.

Niewywiązanie się z tych obowiązków może skutkować sankcjami administracyjnymi. Jednocześnie mieszkańcy mają prawo zgłaszać naruszenia do właściwych organów, w szczególności do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, który może przeprowadzić kontrolę i podjąć dalsze działania.

Czy można uzyskać odszkodowanie za hałas z drogi?

Zgodnie z przepisami prawa ochrony środowiska zarządcy dróg są zobowiązani do zapewnienia ochrony przed hałasem. Podmioty, które powodują przekroczenie dopuszczalnych norm, mogą ponosić odpowiedzialność cywilną Osoby dotknięte nadmiernym hałasem mogą dochodzić:

• odszkodowania za spadek wartości nieruchomości,
• zwrotu kosztów izolacji akustycznej (np. wymiany okien, montażu ekranów),
• zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, w tym zdrowia i prawa do spokojnego życia.

Jak wygląda proces uzyskania odszkodowania?

Dochodzenie roszczeń ma charakter cywilnoprawny i w wielu przypadkach kończy się postępowaniem sądowym. Pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie, czy w danej lokalizacji dochodzi do przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu. W tym celu wykonuje się profesjonalne pomiary i analizy akustyczne zgodne z normami, które znajdują się w załączniku nr 7 Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 września 2021 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji. W Polsce funkcjonuje wiele firm świadczących profesjonalne usługi w tym zakresie.

Kolejnym krokiem powinna być weryfikacja, czy nieruchomość znajduje się w obszarze ograniczonego użytkowania (OOU). Obszar ograniczonego użytkowania tworzy się w sytuacji, gdy mimo zastosowania dostępnych środków ochrony nie da się dotrzymać standardów jakości środowiska (np. w pobliżu lotnisk). OOU oznacza w praktyce dopuszczenie ponadnormatywnego hałasu, ale jednocześnie daje podstawę do dochodzenia roszczeń.

Kolejnym etapem jest skierowanie formalnego wezwania do zarządcy drogi lub innego podmiotu odpowiedzialnego za hałas. W przypadku braku porozumienia sprawa trafia do sądu cywilnego.

Wysokość odszkodowania lub rekompensaty za za hałas z ulicy

Uzyskanie odszkodowania od zarządcy dróg z całą pewnością nie jest łatwym procesem. Z praktyki kancelarii specjalizujących się w odszkodowaniach tego typu wynika, że podmioty te rzadko dobrowolnie wypłacają pełne kwoty należnych świadczeń.² Wysokość oczekiwanej rekompensaty powinna zależeć od poniesionych szkód – na zdrowiu lub w majątku. W przypadku procesu sądowego wysokość rekompensaty oraz odszkodowania będzie ustalana na podstawie opinii biegłych oraz rzeczoznawców.

¹Jakie szkody może wyrządzić nadmierny hałas? halas.katowice.eu

²Votum Odszkodowania S.A

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2025 poz. 647)

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. 2014 poz. 112)

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. 2025 poz. 1071)