Propozycja dalszego ograniczenia handlu w niedziele i soboty
Debata dotycząca zasad funkcjonowania sektora handlowego w weekendy przybiera na sile wraz z wpłynięciem do Sejmu nowej, restrykcyjnej propozycji legislacyjnej. Projekt, który ma postać petycji skierowanej do sejmowej Komisji ds. Petycji, zakłada odejście od obecnego modelu ośmiu niedziel handlowych w roku na rzecz zaledwie czterech terminów. Zgodnie z przedłożoną koncepcją, zakupy moglibyśmy zrobić wyłącznie w pierwsze niedziele marca, czerwca, września oraz grudnia. Autorzy dokumentu przewidzieli również zabezpieczenie na wypadek zbieżności tych dat z dniami świątecznymi - w takim scenariuszu niedziela handlowa nie podlegałaby przeniesieniu na inny termin, co w praktyce mogłoby jeszcze bardziej uszczuplić roczną pulę dni z otwartymi sklepami.
Zmiany w godzinach otwarcia sklepów w soboty poprzedzające niedziele niehandlowe
Nowatorskim i budzącym emocje elementem petycji jest postulat ingerencji w godziny pracy placówek handlowych w soboty. Propozycja zakłada, że w dni poprzedzające niedziele wolne od handlu, sklepy musiałyby kończyć działalność najpóźniej o godzinie 21:00. Uzasadnieniem dla takiego rozwiązania jest dbałość o realny wypoczynek personelu. Obecna praktyka wielu sieci handlowych polega na wydłużaniu pracy w soboty do późnych godzin nocnych, co zdaniem wnioskodawców niweczy ideę wolnej niedzieli, gdyż pracownicy kończący zmianę krótko przed północą nie mają możliwości pełnej regeneracji sił w kolejnym dniu.
Argumentacja społeczno-ekonomiczna za zaostrzeniem zakazu handlu
W treści petycji podkreślono, że dotychczasowe restrykcje wprowadzone w 2018 roku nie odbiły się negatywnie na kondycji krajowej gospodarki. Autorzy argumentują, że nie odnotowano wzrostu bezrobocia ani destabilizacji rynku, a model gospodarczy kraju nie powinien opierać się wyłącznie na stymulowaniu konsumpcji i handlu detalicznego. Przywołano również dane sondażowe, z których wynika, że blisko połowa społeczeństwa sprzeciwia się przywróceniu pełnego handlu w niedziele, a część obywateli oczekuje wręcz dalszego uszczelnienia przepisów. Wskazuje się, że obecne zasady zostały zaakceptowane społecznie, co stanowi mandat do wprowadzenia kolejnych kroków ograniczających aktywność komercyjną w weekendy.
Aktualny stan prawny i harmonogram niedziel handlowych w 2026 roku
Obecnie polskie prawo w zakresie ograniczenia handlu jest uznawane za jedno z najbardziej surowych w Unii Europejskiej. Obowiązujące przepisy pozwalają na otwarcie sklepów w osiem wybranych niedziel w roku 2026, w tym w okresach przedświątecznych oraz w ostatnie niedziele określonych miesięcy. Wyjątki od zakazu obejmują jedynie specyficzne placówki, takie jak apteki, stacje paliw czy małe sklepy, w których obsługę zapewnia bezpośrednio właściciel. Harmonogram na rok 2026 przewiduje niedziele handlowe pod koniec stycznia, kwietnia, czerwca i sierpnia, a także jedną niedzielę przed Wielkanocą oraz trzy terminy w grudniu. Los nowej petycji zależy teraz od decyzji posłów zasiadających w komisji, którzy zdecydują, czy postulaty zostaną przekształcone w oficjalny projekt ustawy i poddane dalszemu procesowi legislacyjnemu.
