Subskrybuj nas na Youtube
Zapisz się na newsletter
W środę podczas posiedzenia senatorowie zajmą się ustawą likwidującą 1 października Centralne Biuro Antykorupcyjne. Jeśli przepisy wejdą w życie, to po tej dacie zadania CBA zostaną przejęte przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Krajową Administrację Skarbową, Służbę Kontrwywiadu Wojskowego oraz policję.
We wtorek senatorowie zrzeszeni w Komisji Praw Człowieka i Praworządności zarekomendowali wprowadzenie poprawek do ustawy, jednak mają one charakter głównie redakcyjny.
Będzie weto prezydenta?
Jeszcze na etapie sejmowym ustawa podzieliła scenę polityczną. Za uchwaleniem przepisów opowiedziały się kluby zrzeszone w koalicji rządowej – KO, PSL-TD, Lewica, Polska2050 i Centrum. Przeciwko byli posłowie Prawa i Sprawiedliwości oraz koła Razem. Politycy Konfederacji wstrzymali się od głosu oceniając, że ustawę i tak czeka weto ze strony prezydenta.
Szef kancelarii prezydenta Zbigniew Bogucki, zabierając głos przed głosowaniem w Sejmie ocenił, że nie zna w demokratycznej Europie i wolnym świecie drugiego rządu, który chciałby zlikwidować instytucję walczącą z korupcją.
- Likwidacja CBA była waszym marzeniem. Ale już dzisiaj mogę państwu powiedzieć, że to marzenie będzie płonne. Nic z tego nie będzie – wskazywał.
Przypomniał, że po zmianach w 1989 r. korupcja była koszmarem, zmorą i toczyła polskie państwo jak rak, była śmiertelną chorobą. – I udało się powołać Centralne Biuro Antykorupcyjne, i dzisiaj Polska ma zdecydowanie mniejszy problem z korupcją. To dzisiaj nie jest główny problem Polski, ale ja rozumiem, chcecie ten problem wskrzesić – powiedział Bogucki.
Likwidacja CBA i powierzenie jego zadań innym służbom
Ustawa o koordynacji działań antykorupcyjnych oraz o likwidacji Centralnego Biura Antykorupcyjnego zakłada likwidację tej służby od 1 października 2026 r. i przeniesienie ciężaru walki z korupcją na inne wyspecjalizowane w tym zakresie instytucje – ABW, KAS, SKW oraz policję.
Ponadto wymienia ona zadania wchodzące w skład „osłony antykorupcyjnej”. Ustawa wyznacza zasady ochrony antykorupcyjnej, którą można obejmować „przedsięwzięcia cechujące się zwiększonym ryzykiem wystąpienia korupcji lub działań godzących w interesy ekonomiczne państwa”.
Za koordynację działań antykorupcyjnych ma odpowiadać premier – poprzez ministra koordynatora służb specjalnych - a odpowiedzialnymi bezpośrednio za realizację zadań ustawa czyni służby ochrony antykorupcyjnej: policję, Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Służbę Kontrwywiadu Wojskowego.
Ich opieką mają być objęte działania dotyczące opracowania lub uzgodnienia projektów aktów normatywnych lub procedur regulujących wydatkowanie środków publicznych albo dotyczących zmian w strukturze właścicielskiej. Służby ochrony antykorupcyjnej mają też pilnować procedur udzielania zezwoleń i koncesji oraz zamówień publicznych organów administracji rządowej, jednostek podległych im i nadzorowanych oraz państwowych osób prawnych.
Nadzór ma objąć też podmioty zewnętrzne realizujące przedsięwzięcia rządowe. Wykaz takich przedsięwzięć objętych osłoną antykorupcyjną prowadzony przez premiera oraz informacje o objęciu taką osłoną nie stanowią informacji publicznej – wynika z ustawy.
Powołanie Centralnego Biura Zwalczania Korupcji
Ustawa zakłada powołanie w ramach policji specjalistycznej jednostki organizacyjnej – Centralnego Biura Zwalczania Korupcji. Byłaby ona odpowiedzialna za realizację na obszarze całego kraju zadań w zakresie rozpoznawania i zwalczania przestępstw pozostających w związku z korupcją oraz zapobiegania tym przestępstwom, a także wykrywania i ścigania sprawców tych przestępstw.
Funkcjonariuszom nowo powołanego CBZK przysługiwać będzie w pełni możliwość prowadzenia działań operacyjno-rozpoznawczych, dochodzeniowo-śledczych oraz administracyjno-porządkowych.
Kierowanie CBZK przypadałoby Komendantowi CBZK, który podlegałby Komendantowi Głównemu Policji. Natomiast powoływałby go minister spraw wewnętrznych i administracji na wniosek szefa KGP.
Czym zajmuje się CBA?
Centralne Biuro Antykorupcyjne jest służbą specjalną powołaną do zwalczania korupcji w życiu publicznym i gospodarczym, w szczególności w instytucjach państwowych i samorządowych, a także do zwalczania działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa.
Działa na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.
W skład CBA wchodzą 23 jednostki organizacyjne. Biuro zatrudnia ponad 1300 funkcjonariuszy i pracowników cywilnych. Są to m.in. osoby zajmujące się pracą operacyjną, czynnościami dochodzeniowo-śledczymi, analizami, kontrolą czy bezpośrednimi działaniami ochronnymi.
