Kiedy i jak pracodawca może wprowadzić kontrolę trzeźwości pracownika?

Ten tekst przeczytasz w 2 minuty
12 marca 2026, 09:48
[aktualizacja 12 marca 2026, 17:50]
kierowca, alkohol, samochód, jazda samochodem, kierownica, pasażer,
Kiedy i jak pracodawca może wprowadzić kontrolę trzeźwości pracownika?/ShutterStock
Kontrola trzeźwości to rutynowe badanie na zawartość alkoholu oraz środków działających podobnie jak alkohol, pewnej grupy pracowników przed dopuszczeniem do pracy. Jest to uprawnienie pracodawcy mając na względzie zapewnienie ochrony życia i zdrowia pracowników lub innych osób albo ochrony mienia.

Kiedy istnieje potrzeba kontroli trzeźwości

Kontrola taka będzie obejmować pewne grupy pracowników, zajmujących określone stanowiska lub wykonujących określoną pracę w przypadku których alkohol w organizmie albo środki odurzające są szczególnie niebezpieczne np. kierowcy, dyspozytorzy ruchu, operatorzy maszyn. Trudno uznać za uzasadnioną potrzebę kontroli trzeźwości u osób wykonujących pracę typowo biurowe.

Wszelkie kwestie związane z kontrolą trzeźwości nie mogą naruszać godności oraz innych dóbr osobistych pracownika. Powinna odbywać się w miejscu do tego wyznaczonym, nie może to być szatnia czy pomieszczenia sanitarne jako służące innemu celowi. Badanie należy przeprowadzać bez obecności innych osób poza badanym albowiem wskazanie poziomu alkoholu w organizmie pracownika albo środka podobnie działającego to dane dotyczące zdrowia będące informacjami tzw. wrażliwymi.

Wprowadzenie zasad kontroli trzeźwości w miejscu pracy

Wprowadzenie przez pracodawcę kontroli trzeźwości w miejscu pracy wymaga odpowiedniego przygotowania w szczególności wskazania przesłanek badania i wdrożenia procedur Zasady kontroli czy trzeźwości czy na spożycie innych środków działających podobnie do alkoholu trzeba ustalić w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeśli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy i nie musi ustalać układu zbiorowego pracy jeśli zatrudnia mniej niż 50 osób.

Elementy niezbędne dokumentu wprowadzającego kontrolę trzeźwości:

  1. Określenie grupy lub grup pracowników nim objętą jeśli zachodzą wobec nich przesłanki uzasadniające kontrolę (wykonywane stanowisko, kontakt z niebezpiecznym sprzętem)
  2. Sposób przeprowadzenia kontroli oraz rodzaj urządzenia wykorzystywanego przez kontroli (jakie czynności ma wykonać pracownik, jak będzie się zachowywać urządzenie, gdzie pojawi się odczyt wyniku, co będą oznaczać poszczególne wartości)
  3. Czas i częstotliwość przeprowadzenia (miejsce i moment pojawienia się w pracy-np. w pomieszczeniu przy dyżurce ochrony po odbiciu karty wejściowej).

Można ustalić, że kontrola może mieć charakter wyrywkowy oraz w przypadku powzięcia uzasadnionej wątpliwości przez pracodawcę czy pracownik nie pojawił się w pracy w stanie po użyciu alkoholu albo nietrzeźwości albo spożywał alkohol w czasie pracy. Są to sytuacje gdy od pracownika czuć alkohol, zachowuje się inaczej niż zwykle, ma niewyraźną mowę. Odmienne postępowanie i sposób mówienia, a także wygląd mogą dotyczyć pozostawania przez pracownika pod wpływem środków mających podobne działanie do alkoholu.

Pracodawca jest zobowiązany do poinformowania w przyjęty sposób pracowników w o wprowadzeniu kontroli trzeźwości nie później niż 2 tygodnie przed rozpoczęciem tych działań.

Podstawa prawa

Art.221c Ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy (j.t.Dz.U.z 2025 r.poz.277)

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło: forsal.pl
Zapisz się na newsletter
Zapraszamy na newsletter Forsal.pl zawierający najważniejsze i najciekawsze informacje ze świata gospodarki, finansów i bezpieczeństwa.

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj