Kiedy istnieje potrzeba kontroli trzeźwości
Kontrola taka będzie obejmować pewne grupy pracowników, zajmujących określone stanowiska lub wykonujących określoną pracę w przypadku których alkohol w organizmie albo środki odurzające są szczególnie niebezpieczne np. kierowcy, dyspozytorzy ruchu, operatorzy maszyn. Trudno uznać za uzasadnioną potrzebę kontroli trzeźwości u osób wykonujących pracę typowo biurowe.
Wszelkie kwestie związane z kontrolą trzeźwości nie mogą naruszać godności oraz innych dóbr osobistych pracownika. Powinna odbywać się w miejscu do tego wyznaczonym, nie może to być szatnia czy pomieszczenia sanitarne jako służące innemu celowi. Badanie należy przeprowadzać bez obecności innych osób poza badanym albowiem wskazanie poziomu alkoholu w organizmie pracownika albo środka podobnie działającego to dane dotyczące zdrowia będące informacjami tzw. wrażliwymi.
Wprowadzenie zasad kontroli trzeźwości w miejscu pracy
Wprowadzenie przez pracodawcękontroli trzeźwości w miejscu pracy wymaga odpowiedniego przygotowania w szczególności wskazania przesłanek badania i wdrożenia procedur Zasady kontroli czy trzeźwości czy na spożycie innych środków działających podobnie do alkoholu trzeba ustalić w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeśli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy i nie musi ustalać układu zbiorowego pracy jeśli zatrudnia mniej niż 50 osób.
Elementy niezbędne dokumentu wprowadzającego kontrolę trzeźwości:
- Określenie grupy lub grup pracowników nim objętą jeśli zachodzą wobec nich przesłanki uzasadniające kontrolę (wykonywane stanowisko, kontakt z niebezpiecznym sprzętem)
- Sposób przeprowadzenia kontroli oraz rodzaj urządzenia wykorzystywanego przez kontroli (jakie czynności ma wykonać pracownik, jak będzie się zachowywać urządzenie, gdzie pojawi się odczyt wyniku, co będą oznaczać poszczególne wartości)
- Czas i częstotliwość przeprowadzenia (miejsce i moment pojawienia się w pracy-np. w pomieszczeniu przy dyżurce ochrony po odbiciu karty wejściowej).
Można ustalić, że kontrola może mieć charakter wyrywkowy oraz w przypadku powzięcia uzasadnionej wątpliwości przez pracodawcę czy pracownik nie pojawił się w pracy w stanie po użyciu alkoholu albo nietrzeźwości albo spożywał alkohol w czasie pracy. Są to sytuacje gdy od pracownika czuć alkohol, zachowuje się inaczej niż zwykle, ma niewyraźną mowę. Odmienne postępowanie i sposób mówienia, a także wygląd mogą dotyczyć pozostawania przez pracownika pod wpływem środków mających podobne działanie do alkoholu.
Pracodawca jest zobowiązany do poinformowania w przyjęty sposób pracowników w o wprowadzeniu kontroli trzeźwości nie później niż 2 tygodnie przed rozpoczęciem tych działań.
Art.221c Ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy (j.t.Dz.U.z 2025 r.poz.277)