Pracujesz po nocach, należą ci się pieniądze
Nie ma jednej dobrej odpowiedzi na pytanie, czy lepsza jest umowa o pracę, czy umowa zlecenia. Wiele w tej sytuacji zależy od potrzeb i preferencji stron umowy, a tam, gdzie jedni dostrzegają minusy, inni widzą plusy. Są jednak takie różnice, które niezależnie od okoliczności trudno jest wytłumaczyć na plus i warto mieć ich świadomość przed podjęciem decyzji o zawarciu umowy. O co chodzi? Na przykład o wynagradzanie za pracę w porze nocnej, które w przypadku umowy o pracę podlega konkretnym, określonym przez ustawodawcę regułom, podczas gdy strony umowy zlecenia mogą je ukształtować według własnego uznania, co niestety w praktyce najczęściej okazuje się być dla zleceniobiorcy mniej korzystne, niż dla pracownika.
W jakich godzinach odbywa się nocna praca
Na gruncie ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, pracą w godzinach nocnych jest praca wykonywana między godziną 21:00 a godziną 7:00, obejmująca maksymalnie 8 godzin czasu pracy. Każdy pracodawca ma jednak możliwość określenia w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie pracy innych godzin rozpoczęcia i zakończenia pory nocnej. Ta swoboda nie dotyczy jedynie pracowników młodocianych, którzy na gruncie prawa pracy są objęci szczególną ochroną i również w tym przypadku należy bezwzględnie stosować do nich obowiązujące przepisy, zgodnie z którymi pora nocna przypada dla nich zawsze pomiędzy godzinami 22:00 a 6:00, a w szczególnych przypadkach (art. 191 § 21–3 i § 26 k.p.) pomiędzy godzinami 20:00 a 6:00.
Ponad 900 złotych straty u zleceniodawców
Jednak co sprawia, że sytuacja pracowników pracujących w nocy jest korzystniejsza, niż sytuacja zleceniobiorców? Przede wszystkim prawo do dodatku za pracę w porze nocnej. Wynosi on za każdą godzinę pracy 20 proc. stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę, a jego kwota jest różna, w zależności od przypadającej w danym miesiącu liczby godzin do przepracowania. Minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi w 2025 roku 4666 złotych, co oznacza, że np. wysokość tego dodatku w maju i czerwcu to 5,83 zł za godzinę, bo w miesiącach tych przypada po 160 godzin do przepracowania. Taką samą wysokość będzie miał w sierpniu, natomiast w lipcu będzie to tylko 5,07 zł przy 184 godzinach pracy. Warto podkreślić, że są to wartości minimalne, bo ustawodawca dał pracodawcom możliwość określenia stawki dodatku za pracę w porze nocnej w innej (wyższej) wysokości. Jednak nawet uwzględniając to minimum, pracownik, który świadczy pracę tylko w porze nocnej otrzymuje w skali miesiąca dodatek do wynagrodzenia odpowiednio w wysokości 932,80 i 932,88 złotych brutto. Tych pieniędzy będzie natomiast pozbawiony zleceniobiorca, który odpowiednio wcześnie nie zadba o to, by w jego umowie znalazły się odpowiednie zapisy „korygujące” stawkę za godzinę pracy, jeśli przypadnie ona w porze nocnej.
Podstawa prawa
art. 1517 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 277)
