Maturzyści ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi to uczniowie z niepełnosprawnościami, z niedostosowaniem społecznym oraz nim zagrożeni. Dostosowanie form egzaminu maturalnego polega na przygotowaniu odrębnych arkuszy uwzględniających potrzeby i możliwości uczniów.
Dostosowanie warunków przeprowadzenia matury
Można wyróżnić sześć grup dostosowań. Najczęściej przywoływanym warunkiem jest odpowiednie przedłużenia czasu przewidzianego na egzamin pisemny. Pozostałe to:
- zminimalizowanie ograniczeń wynikających z niepełnosprawności, niedostosowania społecznego lub zagrożenia niedostosowaniem społecznym ucznia;
- zapewnienie maturzyście miejsca pracy odpowiedniego do jego potrzeb edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych;
- wykorzystanie odpowiedniego sprzętu specjalistycznego, środków dydaktycznych lub urządzenia telekomunikacyjnego wyposażonego w aplikację mobilną służącą do monitorowania stanu zdrowia ucznia;
- ustalenie zasad oceniania rozwiązań zadań z uwzględnieniem potrzeb edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych zdającego;
- obecności i pomocy w czasie egzaminu nauczyciela wspomagającego w czytaniu lub pisaniu lub specjalisty odpowiednio z zakresu danego rodzaju niepełnosprawności, niedostosowania społecznego lub zagrożenia niedostosowaniem społecznym, jeżeli jest to niezbędne do uzyskania właściwego kontaktu ze zdającym lub pomocy w obsłudze specjalistycznego sprzętu, środków dydaktycznych lub urządzenia telekomunikacyjnego wyposażonego w aplikację mobilną służącą do monitorowania stanu zdrowia ucznia.
Maturzyści uprawnieni do dostosowania-orzeczenie, opinia, zaświadczenie o stanie zdrowia
Na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenie specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawność ucznia możliwe jest dostosowanie nie tylko warunków, ale i from egzaminu maturalnego. Do dostosowania jedynie warunków mają prawo maturzyści posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niedostosowanie społeczne lub zagrożenie niedostosowaniem społecznym, a także o potrzebie indywidulanego nauczania. Na podstawie zaświadczenia o stanie zdrowia wydanego przez lekarza dostosowanie warunków pisania pracy maturalnej może dotyczyć uczniów chorych lub niesprawnych czasowo a także z zaburzeniem widzenia barw. Opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej jest niezbędna do dostosowania warunków w przypadku zdającym ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się: dysleksją, dysgrafią, dysortografią, dyskalkulią. Natomiast to rada pedagogiczna szkoły musi pozytywnie zaopiniować dostosowanie warunków pisania matury dla uczniów objętych pomocą psychologiczno-pedagogiczną w szkole ze względu na sytuację kryzysową lub traumatyczną, trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granią oraz zaburzeniami komunikacji językowej. W ostatnim z tych przypadków dopuszczalna jest też opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej lub zaświadczenia o stanie zdrowia wydane przez lekarza.
Maturzyści cudzoziemcy
Do skorzystania z dostosowania pod względem warunku przeprowadzenia pisemnego egzaminu maturalnego przez ucznia, któremu ograniczona znajomość języka polskiego utrudnia zrozumienie czytanego tekstu niezbędna jest pozytywna opinia rady pedagogicznej.
