Rosyjski pocisk dostał technologię AI z USA. Nvidia wyjaśnia, jak to możliwe

Rosyjskie uzbrojenie kolejny raz okazuje się zależne od komponentów opracowanych poza Rosją. Tym razem ukraiński wywiad wojskowy ujawnił informacje dotyczące S-71M „Monochrom”, konstrukcji przeznaczonej do precyzyjnego rażenia celów z wykorzystaniem rozbudowanego systemu obserwacji i naprowadzania.

Jak informują ukraiński wywiad wojskowy oraz serwis Militarnyi, wewnątrz rosyjskiej konstrukcji znaleziono moduł należący do rodziny Nvidia Jetson Orin NX. Według analizy opublikowanej przez Tom’s Hardware oznaczenia podzespołu odpowiadają rozwiązaniom stosowanym w wersjach Jetson Orin NX 8 GB lub 16 GB. Oznaczenia produkcyjne badanego układu mają wskazywać, że został zapakowany w marcu 2025 r.

Znaczenie odkrycia wynika przede wszystkim z przeznaczenia tego typu urządzeń. Jetson Orin NX nie jest zwykłym procesorem sterującym. To niewielki komputer opracowany z myślą o lokalnym wykonywaniu zadań związanych ze sztuczną inteligencją, robotyką, przetwarzaniem danych pochodzących z czujników oraz analizą obrazu.

Nvidia podaje, że najmocniejszy wariant Jetson Orin NX osiąga do 157 TOPS wydajności w obliczeniach związanych ze sztuczną inteligencją. Moduły występują w wersjach z 8 GB i 16 GB pamięci. Ich niewielkie wymiary oraz stosunkowo niskie zapotrzebowanie na energię sprawiają, że dobrze nadają się do autonomicznych maszyn i urządzeń, w których przetwarzanie obrazu musi odbywać się bez przesyłania danych do zewnętrznych centrów obliczeniowych.

Sztuczna inteligencja i analiza obrazu w S-71M „Monochrom”

Samo znalezienie modułu Nvidia nie dowodzi jeszcze, jaki dokładnie algorytm został zapisany w rosyjskim pocisku i jakie decyzje może on podejmować samodzielnie. Konstrukcja Jetson Orin NX pozwala jednak na wykonywanie w czasie rzeczywistym obliczeń potrzebnych między innymi do rozpoznawania obiektów, klasyfikowania obrazu oraz analizowania danych z kamer.

Według informacji opisanych przez Militarnyi i Tom’s Hardware w rosyjskim systemie moduł Nvidii miał współpracować z chińskim elementem optoelektronicznym Honpho TS130C-01. Taki zestaw może pozwalać na lokalną analizę obrazu pozyskiwanego przez pocisk podczas lotu.

W praktyce komputer tego rodzaju może stanowić część układu odpowiedzialnego za rozpoznanie charakterystycznych elementów terenu albo obiektu i wspomagać naprowadzanie w ostatnim etapie ataku. Ma to szczególne znaczenie w warunkach intensywnej walki radioelektronicznej, gdy klasyczne systemy nawigacji satelitarnej mogą być zakłócane.

Tom’s Hardware zaznacza jednak, że z dostępnych informacji nie wynika, aby Jetson Orin NX samodzielnie sterował całym pociskiem. Bardziej prawdopodobnym zastosowaniem jest wykorzystanie modułu jako wydajnego komputera systemu obserwacji optoelektronicznej, przekazującego wyniki analizy do właściwego systemu sterowania i naprowadzania.

S-71M „Monochrom” jako nowa rosyjska broń

Rodzina S-71 jest stosunkowo nowym elementem rosyjskiego arsenału. Informacje dotyczące jej dokładnych parametrów pozostają ograniczone, a w publicznie dostępnych źródłach występują różnice w klasyfikacji poszczególnych odmian. S-71 bywa opisywany zarówno jako pocisk manewrujący, jak i konstrukcja łącząca cechy pocisku oraz bezzałogowego środka uderzeniowego.

Według ukraińskich danych zasięg rodziny S-71 może sięgać około 300 km. S-71M „Monochrom” jest odmianą przystosowaną między innymi do współpracy z samolotami Su-57. W dostępnych analizach wskazuje się również możliwość przenoszenia tej broni przez ciężki bezzałogowiec S-70 Ochotnik. Konstrukcja została zaprojektowana z myślą o ograniczeniu wykrywalności oraz wykonywaniu precyzyjnych uderzeń.

Ukraińskie źródła przypisują rodzinie S-71 zasięg około 300 km i wskazują na zastosowanie głowicy odłamkowo-burzącej o masie około 250 kg. Trzeba jednak zaznaczyć, że szczegółowe dane dotyczące poszczególnych odmian S-71 nie są w pełni jednolite w źródłach branżowych. W przypadku S-71M pojawiają się również informacje o innych wariantach głowic, dlatego dokładna konfiguracja zależy prawdopodobnie od wersji i zadania.

Nvidia wyjaśnia pochodzenie amerykańskiego podzespołu

Po ujawnieniu informacji o znalezieniu Jetson Orin NX Nvidia przekazała Tom’s Hardware stanowisko dotyczące rosyjskiego zastosowania jej produktu. Firma podkreśliła, że Jetson Orin jest produktem cywilnym przeznaczonym przede wszystkim dla studentów, programistów, start-upów oraz przedsiębiorstw rozwijających systemy robotyczne i autonomiczne.

Producent zapewnił jednocześnie, że moduły nie zostały zaprojektowane do zastosowań wojskowych i Nvidia nie prowadzi ich sprzedaży w Rosji. Problemem pozostaje jednak dalszy obrót urządzeniami już wprowadzonymi na globalny rynek.

Jetson Orin NX można kupić za pośrednictwem wielu sprzedawców, a używane urządzenia są obecne na rynku wtórnym. Nvidia przyznała, że po legalnej sprzedaży nie jest w stanie śledzić każdego egzemplarza i ustalać, do jakiego końcowego użytkownika trafił po kolejnych transakcjach.

Firma deklaruje jednocześnie, że jeśli stwierdzi naruszenie amerykańskich regulacji eksportowych przez klienta lub kontrahenta, podejmie odpowiednie działania.

Zachodnie komponenty nadal trafiają do rosyjskiego uzbrojenia

Przypadek Jetson Orin NX wpisuje się w szerszy problem dostępu rosyjskiego przemysłu zbrojeniowego do zagranicznej elektroniki. Ukraiński wywiad wielokrotnie publikował analizy przejętych rosyjskich systemów, wskazując w nich komponenty produkowane w Stanach Zjednoczonych, Europie i Azji.

W kwietniu 2026 r. ukraiński wywiad ujawnił również szczegóły konstrukcji S-71K „Kovyor”. Według przedstawionych wówczas informacji pocisk zawierał elektronikę pochodzącą między innymi ze Stanów Zjednoczonych, Niemiec, Irlandii, Szwajcarii, Japonii, Tajwanu i Chin. Business Insider zwracał uwagę, że zagraniczne komponenty nadal mogą docierać do Rosji za pośrednictwem cywilnych kanałów handlowych, państw pośredniczących oraz kolejnych sprzedawców.

Jest to szczególnie trudne do ograniczenia w przypadku podzespołów podwójnego zastosowania. Urządzenie opracowane na potrzeby robota przemysłowego, kamery autonomicznej maszyny albo niewielkiego komputera może mieć jednocześnie parametry pozwalające wykorzystać je w systemach wojskowych.

Moduły Nvidia także w rosyjskich dronach

S-71M „Monochrom” nie jest pierwszym rosyjskim systemem, w którym według strony ukraińskiej odnaleziono Jetson Orin NX. Ukraiński wywiad informował wcześniej o wykorzystaniu modułów tej rodziny w bezzałogowcach Shahed MS001.

Również tam podzespoły mogły odpowiadać za lokalną analizę danych, podejmowanie części decyzji podczas lotu oraz wspomaganie naprowadzania w końcowej fazie misji. Z punktu widzenia konstruktorów istotną zaletą Jetson Orin NX jest możliwość wykonywania zaawansowanych obliczeń bez stałego połączenia z zewnętrznym komputerem.

To właśnie dostępność wydajnych, niewielkich komputerów przeznaczonych pierwotnie dla robotyki i sztucznej inteligencji komplikuje system kontroli eksportowej. O ile najpotężniejsze akceleratory wykorzystywane do trenowania dużych modeli sztucznej inteligencji podlegają rozbudowanym ograniczeniom eksportowym, urządzenia umożliwiające lokalne uruchamianie już przygotowanych modeli są znacznie szerzej dostępne. Tom’s Hardware wskazuje, że Jetson Orin NX należy właśnie do tej kategorii.

Źródła:

• Ukraiński wywiad wojskowy – informacje dotyczące konstrukcji S-71 oraz zagranicznych komponentów stosowanych w rosyjskim uzbrojeniu, przywołane przez media analizujące ujawnione podzespoły.
• Tom’s Hardware – analiza modułu Jetson Orin NX odnalezionego w S-71M „Monochrom” oraz stanowisko Nvidii.
• Nvidia – oficjalna specyfikacja rodziny Jetson Orin NX, w tym dane dotyczące wydajności, pamięci i przeznaczenia modułów.
• Militarnyi – informacje dotyczące S-71M „Monochrom”, systemu optoelektronicznego i zastosowania Jetson Orin NX.
• Business Insider – informacje o zagranicznych podzespołach zidentyfikowanych w rosyjskim S-71K oraz problemach z egzekwowaniem ograniczeń eksportowych.