Definicja nieruchomości
Przez nieruchomość co do zasady uważa się działki gruntu, budynki, mieszkania (tzw. hipoteczne) oraz spółdzielcze własnościowe prawa do lokalu (tzw. mieszkania własnościowe) jeśli mają urządzoną księgę wieczystą. W księdze wieczystej są wpisane informacje o nieruchomości-adres, opis, właściciel, czy jest obciążona jakimiś prawami np. hipoteką czy służebnością.
Przesłanki zasiedzenia
Instytucja zasiedzenia ma na celu doprowadzenie do sytuacji, że treść księgi wieczystej dla nieruchomości odzwierciedla faktyczny stan nieruchomości tj. kto mieszka albo korzysta w inny sposób. Tylko właściciel może nieruchomość sprzedać czy wyrazić zgodę na ustanowienie służebności np. przesyłu poprzez umieszczenie linii energetycznej na działce.
Osoba mieszkająca czy korzystająca z nieruchomości, aby ją zasiedzieć musi spełnić dwa warunki:
- posiadać tą nieruchomość jak właściciel,
- przez określony prawem czas.
Poprzez posiadanie właścicielskie rozumie się traktowanie np. działki jak własnej - dbanie o ogrodzenie czy jego pobudowanie, koszenie trawy, pojawianie się na terenie, ponoszenie opłat związanych z nieruchomością w szczególności podatku. Sąsiedzi powinni być przekonani, że działką zajmuje się kto traktuje grunt jak własny.
Okres czasu zależy od tego, jakie jest przekonanie osoby posiadającej nieruchomość odnośnie należących się jej praw - może to być posiadanie w dobrej albo w złej wierze. Co do zasady, nieruchomość posiada się w złej wierze, czyli okres ten wynosi 30 lat. Posiadanie w dobrej wierze nieruchomości do zasiedzenia to 20 lat, ale ten okres czasu może być przyjęty naprawdę wyjątkowo.
Postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia
Osoba, która chce nabyć nieruchomość przez zasiedzenie powinna złożyć wniosek do sądu rejonowego miejsca położenia nieruchomości oraz wykazać, iż posiada daną nieruchomość jak właściciel przez 30 lat poprzez dokumenty, zeznania świadków. Uczestnikami postępowania o zasiedzenie musi być osoba czy osoby wpisan3 do księgi wieczystej dla nieruchomości jako właściciel albo ich spadkobiercy.
Na co zwrócić uwagę, aby nie popełnić błędu?
Należy ustalić, co się stało z osobami wpisanymi do księgi wieczystej jako właściciele. Jeśli nie żyją co jest częste trzeba znaleźć ich wszystkich krewnych i wskazać ich jako uczestników postępowania. Jeśli oni również zmarli - należy ustalić ich spadkobierców. I tak się może okazać, że uczestnikami postępowania o zasiedzenia będą wnukowie małżonków wpisanych do księgi wieczystej.
Sąd Najwyższy wielokrotnie przypominał w swoich orzeczeniach o potrzebie skrupulatnego ustalania kręgu spadkobierców osób wpisanych do księgi wieczystej jako właściciele. Pominięcie choć jednego ze spadkobierców może doprowadzić do uchylenia korzystnego dla zainteresowanego orzeczenia sądu nawet po latach.
