Przyczyny wzrostu bezrobocia
Hasło najwyższego od lat bezrobocia 6 % wydaje się być nośne natomiast należy zastanowić się co jest przyczyną tego stanu rzeczy. W pierwszej kolejności wskazać należy, że powodem tego zjawiska jest zmiana metodologii i przepisów co ułatwiło zarejestrowanie się w urzędzie pracy. Powyższy wskaźnik dotyczy bezrobocia rejestrowanego. Na jego wysokość ma wpływ kilka czynników:
- wahania związane z porami roku - zimą jest zawsze mniej pracy;
- mniejsza ilość bezrobotnych rozpoczynających programy aktywizacyjne;
- mniejsza ilość rekrutacji pracowników przy jednoczesnym wzroście zwolnień grupowych – w 2025 roku o 9 % więcej niż rok wcześniej;
- zmiana przepisów – przede wszystkim możliwość rejestracji rolników mających więcej niż 2 ha ziemi i ich rodzin, opcja kontaktu z urzędem pracy poza miejscem zameldowania i ułatwieniu w utrzymaniu statusu bezrobotnego (kontakt z urzędem jest wystarczający raz na trzy miesiące w tym zdalnie).
Bezrobotni vs bierni zawodowo
Należy również rozróżnić osoby bierne zawodowo od bezrobotnych. Pierwsi z nich to tacy którzy nie pracują, ale i pracy nie szukają. Bezrobotni są natomiast zainteresowani uzyskaniem zatrudnienia. Bierni zawodowo mogą albo stać się bezrobotnymi albo pracującymi. Do tej grupy w przedziale wiekowym 15-89 lat zaliczają się osoby uczące i podnoszące kwalifikacje zawodowe, chorzy albo niepełnosprawni, wykonujący obowiązki rodzinne (np. opieka nad dziećmi), emeryci i renciści.
Wynagrodzenia pod presją
W poprzednim miesiącu przeciętne miesięcznie wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw wyniosło 9.135,69 zł co daje roczny wzrost na poziomie 6,1 %. Płace rosną niemniej jednak nie tak odczuwalnie jak w latach 2023-2024 kiedy odnotowano znacznie wyższą inflacje. Należy rozróżnić realny wzrost przeciętego wynagrodzenia od podwyżki. Jest to procentowa zmiana średniej płacy brutto, pomniejszona o inflacje, wskazująca na siłę nabywczą pensji. Zgodnie z wyliczeniem poczynionym przez Główny Urząd Statystyczny realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r. w stosunku do 2026 roku wyniósł 5,5 %. Dodatkowo trzeba zauważyć dysproporcję w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn. Zakładając że średnia miesięczna płaca to 100 %, panowie zarabiali ok. 103 % a panie ok. 96 %.
Wnioski dla pracowników
Wzrost bezrobocia nie jest tak duży jakby wynikało ze wskaźnika procentowego niemniej jednak da się zauważyć iż pracowników poszukuje się mniej a jednocześnie więcej zwalnia. Biorąc pod uwagę również mniejszych podwyżkach należy się liczyć z tym, że osoby aktywnie poszukujące pracy mogą mieć mniej ofert do wyboru za mniejszą płacę. Tym samym rynek pracy staje się bardziej rynkiem pracodawcy niż pracownika.