Praca w ekstremalnych temperaturach a badania moczu – jakie są obowiązki pracownika?

Czynnikiem niebezpiecznym o charakterze fizycznym z uwagi na który niezbędne jest ogólne badanie moczu jest praca w mikroklimacie gorący bądź zimnym. Przez pierwszy z nich rozumie się temperaturę powietrza powyżej 30°C lub 25°C przy wysokiej wilgotności jak w hutach, piekarniach czy na powietrzu w upały. Wtedy badanie moczu-oraz kilka innych - należy wykonywać do 45 roku życia co trzy lata a później co dwa lat. Analogicznie wygląda sytuacja jeśli chodzi o pracownika zatrudnionego w mikroklimacie zimnym – tj. poniżej 10°C np. chłodni czy nieogrzewanym magazynie. Im jest zimniej tym badanie moczu oraz inne należy częściej powtarzać - w przypadku pracy w zakresie temperatur od -25°C do -45°C po raz pierwszy po 6 miesiącach, a następnie po roku. U pracownika, który wykonuje swoje zadania w jeszcze niższej temperaturze-odpowiednio po trzech i sześciu miesiącach.

Narażenie na substancje chemiczne. Które zawody wymagają regularnych badań moczu?

Kolejną grupa pracowników którzy powinni wykonać badaniemoczu przed przystąpieniem do pracy, a następnie ponawiać je co 2-4 lata są osoby narażone podczas wykonywania swoich zadań na niektóre czynniki chemiczne takie jak akrylany, arsen, fenol, ołów, rtęć a także bar, kadm oraz związki tych pierwiastków.

Badanie moczu w miejscu pracy. Kiedy pracodawca może je zlecić?

Badanie moczu w miejscu pracy może być przeprowadzone, jeśli pracodawca podczas kontroli inną metodą np. poprzez ślinę stwierdzi u pracownika obecność w organizmie środka działającego podobnie jak alkohol. Jest nim nie tylko substancja odurzająca, ale i niektóre grupy leków np. przeciwbólowe. Pracodawcy do przeprowadzenia kontroli moczu wystarczy same podejrzenie, że pracownik stawił się w pracy w stanie po użyciu takiego środka lub go zażywał w czasie pracy. Badanie moczu może zlecić wyłącznie Policja, jeżeli:

  • nie ma możliwości przeprowadzenia badania metodą niewymagającą badania laboratoryjnego;
  • pracownik niedopuszczony do pracy:
  • odmawia poddania się badaniu metodą niewymagającą badania laboratoryjnego;
  • żąda przeprowadzenia tego badania;
  • stan pracownika niedopuszczonego do pracy uniemożliwia przeprowadzenie badania metodą niewymagającą badania laboratoryjnego.

Badanie moczu przeprowadza się z poszanowaniem godności i intymności pracownika. w obecności osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje zawodowe do dokonania tego badania, tej samej płci.

Podstawa prawna

Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w kodeksie pracy (j.t.Dz.U. z 2023 r. poz. 607)

Art.221f Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. (j.t.Dz.U. z 2025 r. poz.277)