Wstępne badania lekarskie
Zakres badania lekarskiego przed przystąpieniem do pracy w tym badań krwi jest uzależniony od czynników niebezpiecznych, szkodliwych lub uciążliwych których może się spodziewać pracownik podczas wykonywania swoich zadań.
I tak morfologię krwi z rozmazem wykonuje się gdy zatrudniony będzie narażony na promieniowanie jonizujące. Osoba dla której czynnikiem niebezpiecznym jest pole elektromagnetyczne musi wykonać jedynie samą morfologię. Pracownicy którzy będą wykonywać swoje zadania w miejscu gdzie jest zbyt zimno albo zbyt ciepło zaleca się oznaczenie stężenia glukozy i kreatyniny we krwi. Najbardziej rozbudowane badania krwi, również enzymów które mogą wskazywać na uszkodzenie narządów wewnętrznych poddawani są zatrudnieni narażeni na oddziaływanie większości czynników chemicznych - wyróżnia się ich kilkadziesiąt. Również szersze badania krwi są wykonywane osobom mogącym mieć kontakt z wirusem zapalenia wątroby. Natomiast lipidogram - badanie podstawowe jest przeprowadzane gdy pracownik jest narażony na niekorzystne czynniki psychospołeczne:
- duży dopływ informacji i gotowość do odpowiedzialności,
- stanowiska decyzyjne i związane z odpowiedzialnością,
- zagrożenia wynikające z narażania życia, monotonii pracy oraz jej organizacji (praca pod presją czasu, nierównomiernie obciążenie).
Osoby pracujące na stanowiskach związanych z kierowaniem pojazdami, szkoleniem i egzaminowaniem kierowców muszą mieć oznaczone stężenie glukozy we krwi. Wysoki cukier we krwi (hiperglikemia) powoduje m.in. osłabienie i senność oraz niewyraźne widzenie.
Okresowe badania lekarskie
Badanie krwi muszą być powtarzane z częstotliwością wskazaną przez lekarza medycyny pracy w zależności od negatywnych czynników wpływających na pracownika. Przedziały te kształtując się od 6 do 12 miesięcy w przypadku kontakty z chemikaliami - aż do 5 lat. Znaczenie ma również wiek badanego - z upływem lat pracownik powinien robić badania częściej.
Badanie krwi w miejscu pracy
Dokonywane jest w ramach kontroli trzeźwości na obecność alkoholu we krwi albo środków działających podobnie jak alkohol. Badanie te może przeprowadzić jedynie osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje zawodowe, z poszanowaniem godności i intymności pracownika. W ramach kontroli trzeźwości pobranie krwi umożliwia następnie weryfikacje wyniku badania przeprowadzonego alkomatem albo gdy pomiar taką metodą nie jest możliwy. Analogiczna sytuacja ma miejsce gdy test ma dotyczyć środków działających podobnie jak alkohol – w tym przypadku pierwsze badanie przeprowadza się zazwyczaj pobierając ślinę.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w kodeksie pracy (j.t.Dz.U. z 2023 r. poz. 607)