Ojcowie coraz częściej korzystają z urlopów. To ważna zmiana dla rynku pracy
Jeszcze kilka lat temu ojciec korzystający z urlopu rodzicielskiego był w Polsce wyjątkiem. Dziś sytuacja zaczyna się zmieniać. Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że w 2025 roku już 24 proc. ojców skorzystało z urlopu rodzicielskiego. Przed wdrożeniem unijnej dyrektywy work-life balance było to zaledwie 1 proc. Oznacza to wzrost z 3,7 tys. do 57 tys. ojców korzystających z tego uprawnienia.
Jednocześnie mężczyźni odpowiadają nadal za około 6 proc. wszystkich wykorzystanych dni urlopu rodzicielskiego. To pokazuje, że choć kierunek zmian jest dobry, pełna równość rodzicielska wciąż pozostaje wyzwaniem.
Zaangażowanie ojców wpływa na aktywność zawodową kobiet
To przekłada się również na sytuację kobiet na rynku pracy. Kobiety bez dzieci są aktywne zawodowo niemal równie często jak mężczyźni – odpowiednio 86 proc. i 88 proc. Jednak wśród rodziców dzieci do szóstego roku życia aktywność zawodowa kobiet spada do 77 proc., podczas gdy aktywność zawodowa mężczyzn wzrasta do 96 proc.
W praktyce oznacza to, że sposób dzielenia obowiązków rodzicielskich przestaje być wyłącznie sprawą prywatną. Coraz mocniej wpływa na podaż pracy, możliwości rozwoju zawodowego kobiet oraz dostępność talentów dla pracodawców. W warunkach starzejącego się społeczeństwa i rosnących trudności rekrutacyjnych każda grupa, która może pozostać aktywna zawodowo, staje się ważnym zasobem gospodarki.
Biznes już dostrzega, że zaangażowane ojcostwo się opłaca
Coraz więcej organizacji dostrzega, że wspieranie zaangażowanego ojcostwa nie jest wyłącznie działaniem społecznym, ale także biznesowym. W firmach skupionych wokół Klubu DEI Champions obserwujemy dobre praktyki wspierające rodziców – elastyczne modele pracy, zachęcanie ojców do korzystania z urlopów rodzicielskich czy programy ułatwiające powrót do pracy po narodzinach dziecka.
Luka płacowa w organizacjach należących do Klubu DEI Champions wynosi średnio 2,9 proc., podczas gdy średnia dla Polski to 6,5 proc. Z kolei analizy McKinsey pokazują, że firmy należące do liderów różnorodności mają o 39 proc. większe prawdopodobieństwo osiągania ponadprzeciętnych wyników finansowych.
Coraz częściej firmy traktują więc politykę rodzicielską jako element strategii zarządzania talentami, a nie wyłącznie benefit pracowniczy. W obliczu zmian demograficznych utrzymanie aktywności zawodowej rodziców staje się jednym z warunków długofalowej konkurencyjności przedsiębiorstw.
Równość rodzicielska nadal zaczyna się w domu
Zmiany na rynku pracy nie będą jednak trwałe bez zmian w codziennym życiu rodzin. Badanie Sukcesu Pisanego Szminką pokazuje, że tylko w co trzecim polskim domu obowiązki są dzielone po równo. Aż 45 proc. kobiet deklaruje, że większość prac domowych wykonuje samodzielnie, podczas gdy tylko 17 proc. mężczyzn uważa, że główny ciężar obowiązków spoczywa na partnerce. Co więcej, 14 proc. Polaków przyznaje, że nigdy nie rozmawiało o podziale obowiązków domowych.
Odpowiedzialność ojca nie kończy się na urlopie
Zaangażowane ojcostwo nie oznacza wyłącznie obecności w pierwszych miesiącach życia dziecka. Obejmuje także codzienną opiekę oraz odpowiedzialność finansową po rozstaniu rodziców. Dane Krajowego Rejestru Długów pokazują, że ponad 93 proc. dłużników alimentacyjnych stanowią mężczyźni. To przypomnienie, że odpowiedzialność rodzicielska ma wiele wymiarów i nie kończy się wraz z zakończeniem urlopu rodzicielskiego.
Dyskusja o ojcostwie coraz rzadziej dotyczy wyłącznie polityki rodzinnej. Coraz częściej staje się rozmową o rynku pracy, produktywności i przyszłości polskiej gospodarki. Jeżeli chcemy zwiększać aktywność zawodową kobiet, lepiej wykorzystywać potencjał pracowników i odpowiadać na wyzwania demograficzne, nie możemy pomijać roli ojców. To inwestycja nie tylko w dobrostan rodzin, ale również w rozwój gospodarczy kraju.
Autor: Olga Kozierowska, twórczyni konkursu Sukces Pisany Szminką i kampanii We Did It In Poland oraz inicjatorki Klubu DEI Champions
Specjalizuje się w tematach z pogranicza bezpieczeństwa, finansów i technologii. Publikuje w serwisach Grupy INFOR, m.in. na Dziennik.pl i Forsal.pl.