Gripeny C/D trafią na Ukrainę w tym roku
Decyzję ogłoszono podczas konferencji prasowej w bazie lotniczej w Uppsali po spotkaniu premiera Szwecji Ulfa Kristerssona z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim. Obaj przywódcy podpisali również porozumienie o zacieśnieniu współpracy obronnej.
Według strony szwedzkiej pierwsze Gripeny C/D mają trafić na Ukrainę w 2027 r. Zełenski mówił nawet o grudniu tego roku lub styczniu 2027 r. Wartość darowizny wraz ze szkoleniem oszacowano na 22,2 mld koron. Z kolei dostawy najnowszych Gripenów E/F mają rozpocząć się od 2030 r.
Ukraina od dawna zabiegała o Gripeny
– Rozmawialiśmy z jednym z ukraińskich pilotów testowych, który podkreślił, że to będzie game changer dla ukraińskiej obrony powietrznej – powiedział Kristersson.
Zełenski przekonywał, że Gripeny pozwolą zwalczać cele na dystansie ponad 200 km. – Mamy nadzieję, że uda nam się odeprzeć rosyjskie samoloty, aby nie mogły już zrzucać tak wielu bomb – mówił prezydent Ukrainy.
Gripeny od dawna znajdowały się na liście życzeń Kijowa. Wcześniej Szwecja i Ukraina prowadziły już rozmowy dotyczące tych maszyn. Według ekspertów dużą przewagą Gripenów jest stosunkowo prosta obsługa oraz niewielkie wymagania infrastrukturalne. Samoloty mogą operować nawet z krótkich i prowizorycznych pasów startowych, co ma ogromne znaczenie w warunkach wojennych.
Ukraina chce nawet 150 Gripenów
Analityk wojskowy Joergen Elfving ocenił, że decyzja Sztokholmu wywoła ostrą reakcję Rosji. Moskwa prawdopodobnie będzie przedstawiać Szwecję jako aktywnego uczestnika wojny po stronie Ukrainy oraz podkreślać przewagę rosyjskiego lotnictwa.
Elfving zaznaczył jednak, że pełne wdrożenie Gripenów zajmie czas. Ukraina musi przeszkolić pilotów i personel techniczny oraz przygotować całe zaplecze logistyczne.
Zakup nowych Gripenów Ukraina chce sfinansować z unijnej pożyczki o wartości 90 mld euro. Zełenski przypomniał, że odpowiednią ustawę zatwierdził już ukraiński parlament.
W październiku ubiegłego roku prezydent Ukrainy podpisał z Kristerssonem wstępne porozumienie dotyczące zakupu od 100 do 150 myśliwców JAS 39 Gripen E – najnowszej wersji tych maszyn. Dopytywany o tę sprawę przez dziennikarzy Zełenski potwierdził w czwartek, że celem pozostaje zakup 150 samolotów.
Kristersson poinformował również o przekazaniu Ukrainie 22. pakietu wsparcia wojskowego. Obejmuje on m.in. zakup amunicji, wsparcie obrony powietrznej oraz rozwój zdolności w zakresie walki elektronicznej.
