Test HPV HR skuteczną profilaktyką raka
Badania prowadzone przez Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie (NIO-PIB), potwierdziły, że skuteczność testów HPV HR w wykrywaniu stanów przedrakowych szyjki macicy jest dwukrotnie wyższa niż cytologii. Zespół NIO-PIB pracował pod okiem prof. Andrzeja Nowakowskiego.
W ocenie Ministerstwa Zdrowia, upowszechnienie wyników badań oraz zwiększenie akceptacji dla testów HPV HR jako narzędzia diagnostycznego stwarza realną możliwość poprawy niekorzystnej sytuacji epidemiologicznej w zakresie raka szyjki macicy w Polsce.
Zgodnie z rekomendacjami opublikowanymi w 2025 roku przez European Commission Initiative on Cervical Cancer, testy HPV HR stanowią obecnie jedyną rekomendowaną metodę badań przesiewowych w kierunku raka szyjki macicy w Europie. Profesor Nowakowski był członkiem zespołu, który opracował rekomendacje.
Program profilaktyki raka szyjki macicy
Do wyników badania odniosła się podczas konferencji ministra zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda. Wyraziła nadzieję, że testy HPV HR będą cieszyć się rosnącym zainteresowaniem, zarówno wśród pacjentek, jak i przedstawicieli ochrony zdrowia.
Praca, jaką wykonał zespół pod przewodnictwem profesora Nowakowskiego powinna znaleźć konkretne odzwierciedlenie w poradniach ginekologiczno - położniczych posiadających kontrakt z NFZ, które są zobowiązane do realizacji programu profilaktyki raka szyjki macicy – oceniła.
Prof. Nowakowski dodał, że „test HPV HR powinien stać się jedynym obowiązującym testem przesiewowym”.
Apeluję z tego miejsca do wszystkich zarządzających placówkami, ale także do ginekologów i położnych, aby wykonywali swoim pacjentkom badania przesiewowe HPV HR w programie profilaktyki. Im szybciej wprowadzimy mentalną zmianę w tym obszarze i zrezygnujemy z cytologii jako badania pierwszego wyboru, tym skuteczniej będziemy pomagać kobietom dbać o ich zdrowie - podkreślił.
Test HPV HR – na czym polega?
Test HPV HR (High Risk) to nowoczesne, molekularne badanie wykrywające DNA/RNA wirusa brodawczaka ludzkiego o wysokim ryzyku onkogennym, będącego główną przyczyną raka szyjki macicy. Test wykrywa go zanim pojawią się zmiany w komórkach.
To, co go wyróżnia, to znacznie wyższa czułość niż cytologia. Oznacza to mniejsze ryzyko uzyskania wyniku fałszywie ujemnego, czyli takiego, w którym wynik wskazuje na brak choroby, mimo że zmiany nowotworowe są już obecne.
W ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy bezpłatnie na NFZ mogą go wykonać kobiety w wieku 25-64 lat.
Wartość projektu badawczego to ponad 6 mln zł
W okresie od 29.10.2019 r. do 31.12.2023 r w ramach umowy pomiędzy Narodowym Instytutem Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowym Instytutem Badawczym w Warszawie (NIO-PIB), a Ministrem Zdrowia realizowano w Polsce „Pilotaż badań HPV-DNA”.
NIO-PIB realizował projekt we współpracy z 8 konsorcjami współpracującymi na terenie całego kraju.
Całkowita wartość projektu wyniosła 6 168 266,06 zł. Pilotaż miał na celu porównanie skuteczności dotychczasowego standardu – cytologii ginekologicznej względem testu HPV HR z następową cytologią na podłożu płynnym (LBC) w wykrywaniu stanów przedrakowych i raka szyjki macicy w warunkach rutynowej praktyki klinicznej w Polsce i wybór optymalnej formy badań przesiewowych.
Przeprowadzone badanie objęło ponad 33 tysiące kobiet. Jego wyniki jednoznacznie wskazują na blisko dwukrotnie wyższą skuteczność testów HPV HR w wykrywaniu zagrożenia rakiem szyjki macicy w porównaniu do cytologii.
