W czerwcu Ministerstwo Klimatu i Środowiska zdecyduje, czy do systemu kaucyjnego trafią również kartony. Jak na razie objęte są nim butelki szklane, plastikowe o określonej pojemności i puszki. Wiadomo, ile opakowań zwrócili konsumenci.

Odzyskano 520 mln opakowań

Jak wskazała Sowińska podczas poniedziałkowej konferencji, do połowy marca br. za pośrednictwem systemu kaucyjnego zebrano ok. 300 mln opakowań. W ciągu ostatnich dwóch tygodni marca zebranych zostało ponad 200 mln sztuk - dodała.

Zwróciła uwagę, że system kaucyjny działa w pełni od ponad trzech miesięcy i realnie wpływa na poziomy recyklingu. Dodała, że resort klimatu spodziewa się, iż liczba zbieranych butelek i puszek będzie rosła i osiągnie poziom 0,5 mld miesięcznie.

Gdzie wyrzucić zniszczoną bieliznę, dziurawe skarpetki, sprany T-shirt? Segregacja tekstyliów w praktyce bywa trudna
Gdzie wyrzucić zniszczoną bieliznę, dziurawe skarpetki, sprany T-shirt? Segregacja tekstyliów w praktyce bywa trudna

Zobacz również

Butelki i puszki można oddać w 52 tysiącach punktów

Wiceministra wskazała, że punktów zbiórki - w których można zostawić opakowania kaucyjne - jest coraz więcej. Poinformowała, że do tej pory powstało ich 52 tys., z czego 9,5 tys. to tzw. butelkomaty. Ok. 24 tys., czyli 46 proc. punktów zbiórki prowadzą małe sklepy, które - zgodnie z ustawą - mogą przystępować do zbiórki opakowań kaucyjnych dobrowolnie. Jej zdaniem, sklepy mogą w ten sposób przyciągać klientów, którzy przy okazji zwrotu butelek lub puszek robią zakupy. Sowińska przekazała również, że punktów zbiórki brakuje w ośmiu gminach w Polsce. Zgodnie z przepisami, operatorzy systemu są zobowiązani do zorganizowania przynajmniej jednego punktu w każdej gminie.

Wiceszefowa resortu klimatu dodała, że – wedle szacunków - 78 proc., czyli 404 mln opakowań jest zbieranych za pośrednictwem automatów.

Gdyby nie było systemu kaucyjnego, z tych 520 milionów zebranych opakowań prawdopodobnie tylko jedna trzecia trafiłaby do żółtego worka, a bardzo duża część (...) surowca trafiłaby albo do spalenia w ciepłowniach, albo niestety w piecach przydomowych, albo (...) do lasów, do parków i generalnie do naszej przestrzeni publicznej

- powiedziała również wiceminister.

Jak odzyskać kaucję za butelki, których butelkomat nie przyjął? Nie zawsze wystarczy udać się do kasy
Jak odzyskać kaucję za butelki, których butelkomat nie przyjął? Nie zawsze wystarczy udać się do kasy

Zobacz również

Sowińska poinformowała ponadto, że od początku roku na rynek wprowadzono 1,8 mld opakowań kaucyjnych.

Tzw. małpki trafią do butelkomatów?

W wielu miastach tym, co zaśmieca krajobraz zamiast trafić do śmietnika, są małe szklane butelki po napojach wysokoprocentowych, nazywane "małpkami". Okazuje się, że być może i takie butelki mogą zostać włączone do systemu kaucyjnego, jednak dopiero w dłuższej perspektywie.

Wiceszefowa MKiŚ przypomniała też, że resort „rozpatruje włączenie szkła jednorodowego, w tym również małpek” do systemu kaucyjnego, jednak wymagałoby to dużych zmian logistycznych i inwestycji. Jej zdaniem wprowadzenie jednorazowego szkła do systemu wymagałoby ok. dwuletniego vacatio legis. Dodała, że resort rozpatruje też pomysł powołania organizacji parasolowej. - Tutaj wsłuchujemy się w głosy przede wszystkim od biznesu, czyli od operatorów, ale i od sklepów. (...) Jeżeli wspólnie dojdziemy do porozumienia, jakie zadania miałaby mieć ta organizacja, to oczywiście my jesteśmy na to otwarci - zaznaczyła.

Przykład

Postulat powołania organizacji parasolowej zgłaszała branża na etapie prac nad nowelizacją ustawy o systemie kaucyjnym w 2024 r. Taka organizacja miałaby zarządzać funkcjonowaniem systemu kaucyjnego współtworzonego przez operatorów. Obecnie zgodę ministra klimatu na prowadzenie systemu ma siedmiu operatorów.

Ile wynosi kaucja za butelki plastikowe, ile za szklane?

W Polsce do napojów w butelkach plastikowych (do 3 l), metalowych puszkach (do 1 l) doliczana jest kaucja w wysokości 50 groszy, którą można odzyskać po oddaniu opakowania. O tym, czy dane opakowanie jest objęte kaucją, informuje znak kaucyjny nadrukowany na etykiecie lub puszce - dwie strzałki tworzące prostokąt z napisem „kaucja” i z jej kwotą. Aby odzyskać kaucję, nie trzeba mieć paragonu, ale opakowanie nie może być zgniecione.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami w systemie kaucyjnym od 2026 r. są też butelki szklane wielokrotnego użytku do 1,5 l (w ich przypadku kaucja to 1 zł). Producenci napojów w takich butelkach nadal mogą jednak prowadzić własne, niezależne zbiórki takich opakowań. Systemy te od wielu lat mają przede wszystkim producenci piw.

Zgodnie z unijnymi progami recyklingu w latach 2025-2028 poziom selektywnej zbiórki odpadów ma sięgnąć 77 proc. w przypadku butelek jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (o pojemności do 3 l), metalowych puszek (o pojemności do 1 l) oraz butelek szklanych wielokrotnego użytku (o pojemności do 1,5 l). Od 2029 r. próg ten wzrośnie do 90 proc. (PAP)

bpk/ mick/ mhr/