Od 1 września 2026 r. w szkołach zaczynają obowiązywać liczne zmiany w przepisach oświatowych. Obejmują one zarówno organizację nauczania, jak i funkcjonowanie szkół. Nowe przepisy dotyczą m.in. edukacji zdrowotnej, zasad wspierania uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, czasu pracy części nauczycieli, żywienia w szkołach oraz kształcenia uczniów z Ukrainy.
Obowiązkowa edukacja zdrowotna w roku szkolnym 2026/2027
To jedna z największych zmian w nowym roku szkolnym. Edukacja zdrowotna stanie się obowiązkowym przedmiotem dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Nowa podstawa programowa zakłada m.in. tzw. doświadczenia edukacyjne – w każdym roku szkolnym uczeń będzie musiał zrealizować przynajmniej jedno praktyczne zadanie, wybrane samodzielnie lub wspólnie z nauczycielem.
Edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne
W ramach edukacji zdrowotnej pojawi się również moduł dotyczący zdrowia seksualnego. Udział w tych zajęciach będzie dobrowolny. Rodzice uczniów niepełnoletnich będą mogli zrezygnować z udziału dziecka, składając pisemne oświadczenie do dyrektora szkoły. Pełnoletni uczniowie będą mogli zrezygnować samodzielnie. Zajęcia nie będą podlegały ocenianiu i nie będą miały wpływu ani na promocję, ani na ukończenie szkoły.
Ocena funkcjonalna uczniów: zmiana od 1 września 2026 r.
Od 1 września 2026 r. szkoły będą zobowiązane do przygotowania oceny funkcjonalnej ucznia jeszcze przed wydaniem orzeczenia przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną. Ocena ma uwzględniać nie tylko stan zdrowia dziecka, ale również jego codzienne funkcjonowanie, trudności edukacyjne, relacje społeczne oraz skuteczność dotychczas udzielanego wsparcia. Celem zmian jest lepsze dopasowanie pomocy do rzeczywistych potrzeb ucznia.
Zmiany dla nauczycieli od 1 września 2026
1 września 2026 r. wejdą w życie zmiany dotyczące Karty Nauczyciela. Chodzi o ujednolicenie zasad dotyczących pensum nauczycieli przedmiotów zawodowych oraz praktycznej nauki zawodu. Ich tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć będzie wynosił 18 godzin, a pensum nie będzie już ustalane przez organ prowadzący szkołę.
Nowe menu w stołówkach od 1 września 2026
Zmianie ulegną także wytyczne dotyczące żywienia dzieci. Szkoły zapewniające co najmniej trzy posiłki dziennie (śniadanie, obiad, podwieczorek) będą musiały co najmniej raz w tygodniu podać na obiad danie przygotowane z roślin strączkowych, bez dodatku produktów pochodzenia zwierzęcego. Przepisy dopuszczają także zastępowanie mleka napojami roślinnymi oraz stosowanie roślinnych odpowiedników produktów mlecznych.
Zmiany w edukacji uczniów z Ukrainy
Zmianie ulegną także zasady dotyczące kształcenia uczniów z Ukrainy. Od 1 września 2026 r. przestaną obowiązywać przepisy wprowadzone po wybuchu wojny w Ukrainie. Chodzi m.in. o dodatkowy język polski, czy preferencyjne warunki ukończenia szkoły podstawowej. Uczniowie z Ukrainy będą uczyć się na takich samych zasadach jak pozostali uczniowie z zagranicy.
Inne planowane zmiany jeszcze w roku szkolnym 2026/2027
To nie wszystkie zmiany, które mogą wejść w życie w roku szkolnym 2026/2027. Ministerstwo Edukacji pracuje jeszcze nad kolejnymi rozwiązaniami. Wśród nich są nowe zasady dotyczące prac domowych, egzaminów klasyfikacyjnych i ocen z zachowania. Planowane jest także uruchomienie pilotażu centralnego e-dziennika, który docelowo ma zastąpić obecne systemy od roku szkolnego 2027/2028. Na początku lipca Sejm uchwalił przepisy ograniczające korzystanie z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych w szkołach oraz podczas zajęć poza ich terenem. Obecnie ustawa ta czeka na podpis prezydenta RP.
Doktor nauk społecznych w dyscyplinie nauk o bezpieczeństwie, absolwentka Wojskowej Akademii Technicznej. Stopień doktora uzyskała na podstawie rozprawy pt. "Koncepcja systemu bezpieczeństwa socjalnego Polski z uwzględnieniem zjawiska prekariatu", poświęconej wyzwaniom współczesnej polityki społecznej i rynku pracy. Specjalizuje się w zagadnieniach dotyczących polityki rodzinnej, rynku pracy oraz systemu zabezpieczenia społecznego.