Znikną bramki na A4. Przejazd do Krakowa bez opłat
Koniec 30-letniej umowy na koncesję autostrady A4. Od 2027 roku przejazd z Katowic do Krakowa będzie bezpłatny. Decyzję w tej sprawie podjął minister Dariusz Klimczak, a drogowcy szykują się do rozbierania bramek, na których – jeszcze przez kilka miesięcy – będą pobierane opłaty.
Spółka Stalexport Autostrady zarządza odcinkiem A4 od 1997 roku, gdy wygrała przetarg (tryb PPP) na dostosowanie drogi do parametrów płatnej autostrady, a następnie zarządzanie i pobieranie opłat. Gdy ministerstwo podjęto decyzję o nieprzedłużaniu umowy, spółka musiała zacząć szukać nowych sposobów na zarabianie. Co teraz będzie robić?
- Spółka zamierza bazować na dotychczasowym doświadczeniu w zarządzaniu infrastrukturą, prowadząc projekty o charakterze nieruchomościowym na posiadanych nieruchomościach czy wdrażając rozwiązania technologiczne dla transportu (nowoczesne zastosowania technologii videotollingu). Będziemy też bacznie się przyglądać nowym projektom PPP oraz innym w sektorze infrastruktury, w tym w szczególności dot. infrastruktury podwójnego przeznaczenia tj. dla celów cywilnych i wojskowych (tzw. dual-use) – mówi prezes Stalexport Autostrady, Andrzej Kaczmarek.
W ubiegłym roku spółka odnotowała 628,5 mln zł przychodów tylko z poboru opłat na autostradzie A2. Od lat była to "żyła złota" dla firmy. Uchwałą zarządu 180,5 mln zł (z zysku EBITDA przekraczającego 200 mln zł) przekazano akcjonariuszom
Podwyżki na ostatniej prostej
GDDKiA rozstaje się z zarządcą, firmą Stalexport, w niezbyt przyjaznych warunkach. Zarządca na ostatniej prostej musi wyremontować autostradę, by wywiązać się z umowy. Do tego podniósł ceny za przejazd o dwa złote, co oznacza, że za przejazd całością płaci się obecnie 36 zł.
– Po zakończeniu umowy koncesyjnej, w połowie marca przyszłego roku, zarządzanie drogą przejmie GDDKiA. Droga będzie bezpłatna dla pojazdów lekkich. Nie będzie bramek – kilka dni temu ogłosiliśmy przetarg na ich demontaż – mówi w rozmowie z „Forsalem” Paweł Woźniak, dyrektor GDDKiA.
Bezpłatna A4. Będzie rozbudowa
Zgodnie z nowymi danymi z Generalnego Pomiaru Ruchu (GPR), w 2025 roku po płatnym odcinku A4 jeździło ok. 50 tys. samochodów dziennie. Za bramkami ruch rósł do 70 tys. (okolice Katowic) i aż 90–100 tys. (Kraków).
GDDKiA liczy, że po otwarciu bramek ruch na odcinku między miastami wzrośnie nawet o 20 tys. pojazdów dziennie. Z tego względu szykowana jest rozbudowa o dodatkowe pasy. Jak słyszymy, prace budowlane rozpoczną się w 2030 roku.
Wszystkie autostrady będą bezpłatne?
Obecnie w Polsce, dla samochodów osobowych, płatne są trzy odcinki dróg:
- autostrada A1: odcinek Gdańsk – Toruń (152 km),
- autostrada A2: odcinek Świecko – Nowy Tomyśl – Konin (255 km),
- autostrada A4: odcinek Katowice – Kraków (61 km).
W przyszłym roku z tej listy „zniknie” ostatni odcinek. A co z kolejnymi?
– Na ten moment nie przewidujemy zmian, bo umowy zawarte w latach 1997–1999 były z czterdziestoletnim okresem obowiązywania. To oznacza, że obowiązują do 2037 i 2039 roku. Nie ma za bardzo podstaw prawnych, żeby je rozwiązać – mówi Paweł Woźniak.
Innego zdania jest Ministerstwo Infrastruktury. Po ostatnich podwyżkach cen przejazdów po A2 Dariusz Klimczak zasugerował, że umowa z operatorem może zostać rozwiązana. Jak ustaliliśmy nieoficjalnie, MI zwróciło się w tej sprawie do UOKiK i Prokuratorii Generalnej. Według naszych ustaleń niedługo spodziewana jest wstępna opinia.
W resorcie zastanawiają się, z jakimi kosztami będzie związane ewentualne zerwanie umowy. Kontrakt firmy Autostrada Wielkopolska obowiązuje do 2037 roku.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Kiedy przejazd autostradą A4 Katowice–Kraków ma być bezpłatny?
Od 2027 roku przejazd z Katowic do Krakowa będzie bezpłatny. Po zakończeniu umowy koncesyjnej zarządzanie drogą przejmie GDDKiA, droga będzie bezpłatna dla pojazdów lekkich i nie będzie bramek.
Ile obecnie kosztuje przejazd całym płatnym odcinkiem autostrady A4 Katowice–Kraków?
Zarządca podniósł ceny za przejazd o dwa złote, co oznacza, że za przejazd całością płaci się obecnie 36 zł.
Kiedy ma rozpocząć się rozbudowa autostrady A4 Katowice–Kraków o dodatkowe pasy?
GDDKiA liczy, że po otwarciu bramek ruch na odcinku między miastami wzrośnie nawet o 20 tys. pojazdów dziennie. Z tego względu szykowana jest rozbudowa o dodatkowe pasy, a prace budowlane rozpoczną się w 2030 roku.
Do kiedy obowiązuje kontrakt firmy Autostrada Wielkopolska na autostradę A2?
Kontrakt firmy Autostrada Wielkopolska obowiązuje do 2037 roku. Po podwyżkach cen przejazdów po A2 Dariusz Klimczak zasugerował, że umowa z operatorem może zostać rozwiązana.
Redaktor Forsal.pl, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w tematach związanych z inwestycjami oraz transportem. Od lat obserwuje wielkie budowy, opisuje rynek nieruchomości, a także zawiłości systemu transportowego.
Autor reportażu "Żarnowiec. Sen o polskiej elektrowni jądrowej" nagrodzony Grand Press 2023 w kategorii książka reporterska roku. Finalista m.in. Pomorskiej Nagrody Literackiej oraz konkursu dziennikarskiego "Biały Kruk".