7 stycznia 2026 roku Prezydent RP podpisał nowelizację ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, dzięki czemu możliwe stało się uporządkowanie kwestii związane z kontrolą zwolnień lekarskich.

Choć kontrolerzy ZUS otrzymali nowe narzędzia, a kontrole już od 27 stycznia stały się bardziej szczegółowe (także dla rodziców na zasiłku opiekuńczym na chore dziecko), pracownicy nie muszą już obawiać się, że każdy wyjazd wypoczynkowy w trakcie zwolnienia lekarskiego będzie automatycznie pozbawiał ich zasiłku.

Koniec z odbieraniem zasiłków za każdy wyjazd na L4

Do tej pory pracownik, który w mediach społecznościowych opublikował zdjęcie z wyjazdu w czasie zwolnienia lekarskiego mógł spodziewać się rychłej wizyty kontrolera ZUS. To nie pracownicy instytucji w ramach swoich obowiązków wnikliwie przeglądają portale społecznościowe, są jednak informowani o takich publikacjach przez „życzliwych”, np. współpracowników pracownika przebywającego na L4. Każdy taki sygnał musi skutkować reakcją, dlatego wiele osób straciło zasiłek z powodu swojej beztroski.

Od 13 kwietnia odebranie zasiłku z powodu samego wyjazdu nie będzie jednak normą. Zmienia się definicja dotycząca działań podejmowanych przez pracownika, które mogą skutkować odebraniem zasiłku - i to za cały okres zwolnienia.

W kwietniu pojęcie „wykorzystywania zwolnienia w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia” zostanie zastąpione innym: „podejmowaniem aktywności niezgodnej z celem tego zwolnienia”. Oznacza to, że sam wyjazd wypoczynkowy nie będzie już podstawą do odebrania zasiłku. ZUS będzie musiał wykazać, że aktywność ta była niezgodna z celem zwolnienia i wydłużyła proces leczenia.

Przykład

Pracownik, który ma grypę i poleci na weekend do Paryża oczywiście podejmuje aktywność, która może przyczynić się do wydłużenia rekonwalescencji. L4 ma służyć powrotowi do zdrowia. Decydowanie się na wyjazd może więc wydłużyć proces leczenia, dlatego zasiłek może zostać odebrany. Jednak wyjazd wypoczynkowy służący odpoczynkowi np. w czasie przewlekłego stresu (który nie wpływa na wydłużenie procesu leczenia, a nawet może go skrócić) nie jest traktowany tak samo.

Warto przy tym pamiętać, że ZUS kontroluje nie tylko to, co pracownik robi na zwolnieniu lekarskim, lecz także czy zasadne jest samo wystawienie L4 przez lekarza.

Co od kwietnia można na L4, a co poskutkuje odebraniem zasiłku?

Czy od kwietnia na L4 będzie można wyjść na zakupy lub załatwić inne pilne czynności? Nowe przepisy wprost dopuszczają wykonywanie tzw. zwykłych czynności życia codziennego na L4:

  • wyjście do sklepu po zakupy,
  • pójście do apteki,
  • krótki spacer,
  • załatwienie pilnej sprawy,
  • odprowadzenie dziecka do przedszkola (gdy nie ma osoby, która mogłaby pracownika w tym zastąpić.

Oczywiście jeśli na zwolnieniu widnieje kod 1 (tzw. zwolnienie leżące), chory powinien przebywać w domu. Wyjątkiem jest wizyta u lekarza czy w aptece. Jednak już na zwolnieniu „chodzącym” można będzie wyjść po potrzebne zakupy bez ryzyka, że zasiłek zostanie odebrany.

Ważne

Po zmianach pracownik będzie więc mógł zrobić zakupy, wyjść z domu, załatwić sprawy, a nawet incydentalnie odpisać na służbowego maila (jeśli to konieczne). Wciąż jednak nie można traktować zwolnienia jak urlopu - każda aktywność powinna być uzasadniona (nawet wyjazd) i służyć skróceniu okresu leczenia, a nie jego wydłużeniu.