Wielcy nieobecni, czyli sprzęt, który nadal musimy zakupić dla Wojska Polskiego

Ten tekst przeczytasz w 17 minut
31 grudnia 2024, 10:30
[aktualizacja 31 grudnia 2024, 10:30]
Nowy Pływający Bojowy Wóz Piechoty Borsuk zastąpić ma w Wojsku Polskim leciwe BWP-1. Maszyny od lat oczekują żołnierze wojsk zmechanizowanych w całym kraju.
Nowy Pływający Bojowy Wóz Piechoty Borsuk zastąpić ma w Wojsku Polskim leciwe BWP-1. Maszyny od lat oczekują żołnierze wojsk zmechanizowanych w całym kraju./Huta Stalowa Wola
W minionych latach Wojsko Polskie zakupiło nowoczesny sprzęt wojskowy za setki miliardów złotych. Mimo olbrzymich wydatków (zaplanowanych na 2024 roku na poziomie 4,2% PKB), nadal są obszary tak zaniedbane, że wymagają pilnego podpisania nowych umów. Jakie są kluczowe umowy, które obiecano lub powinny już dawno zostać podpisane?

Wydatki na Wojsko Polskie są rekordowe

Choć już przed wybuchem wojny na Ukrainie Polska należała do państw o największych (wyrażonych jako udział w PKB) wydatków na zbrojenia, to po inwazji Rosjan budżet MON zaczął puchnąć jak nigdy wcześniej. Chcesz pokoju — szykuj się do wojny — mawia słynna rzymska maksyma, którą decydenci wzięli bardzo poważnie do serca.

Rosomak z wieżą Hitfist-30P w trakcie defilady z okazji Święta Wojska Polskiego.
Rosomak z wieżą Hitfist-30P w trakcie defilady z okazji Święta Wojska Polskiego./st. chor. szt. mar. Arkadiusz Dwulatek

Wraz z rozrostem armii podpisywane są kolejne umowy.

. Mimo zakontraktowania w ostatnich latach sprzętu o wartości ponad 500 mld zł, nadal możemy wskazać szereg zaniedbanych przez lata obszarów i krytycznych umów, których nie podpisano.

Borsuku, gdzie jesteś? Nadal czekamy na umowę na BWP Borsuk

. Taka postawa nie jest dla nikogo zaskakująca. Choć to lotnictwo zwykle wygrywa wojny, a Marynarka Wojenna odpowiada za nasze bezpieczeństwo gospodarcze, to potencjalny konflikt z Rosją będzie toczył się właśnie na lądzie. W zakresie marynarki czy lotnictwa liczyć możemy na wsparcie sojuszników z Zachodu. Inaczej jest jednak w przypadku Wojsk Lądowych.

Ośrodek szkoleniowy na poligonie w Wędrzynie służy do szkolenia żołnierzy taktyki miejskiej. Widoczne na zdjęcie wozy to BWP-1.
Ośrodek szkoleniowy na poligonie w Wędrzynie służy do szkolenia żołnierzy taktyki miejskiej. Widoczne na zdjęcie wozy to BWP-1.

Te w Europie wyglądają kiepsko. Niemcy, kraj kojarzący się nam często właśnie z wojskami lądowymi i siłami pancernymi, posiada zaledwie ok. 300 czołgów, a produkcja nowych nie idzie im najlepiej. Ok. 200 czołgów posiadają z kolei Brytyjczycy, Francuzi oraz Włosi. Tymczasem według Ukraińców, Rosjanie stracili już 9,7 tys. czołgów! Oczywiście należy mieć na uwadze, że liczby te są prawdopodobnie zawyżone, ale nawet gdyby w rzeczywistości była to połowa tych strat, to liczbowe porównanie ich do arsenału w posiadaniu Europejczyków nie ma sensu.

Borsuk
Prototypowy BWP Borsuk w tracie strzelań na poligonie w Orzyszu.

. Eksperci zaznaczają, że przydatne okazałoby się nawet małe zamówienie na kompanię zapoznawczą, która pozwoliłaby rozpocząć produkcję oraz wypracować procedury i metody szkolenia. To z kolei umożliwiłoby szybkie wdrażanie sprzętu do wojska. W tym miejscu warto przypomnieć, że prototyp istnieje już od 7 lat, a nadal nie zakontraktowano żadnego seryjnego wozu.

Orka, czyli epopeja trwająca już 27 lat. Wojsko Polskie zostanie bez okrętów podwodnych?

Choć oczywiście zestawienie to jest subiektywne, to z pewnością wszystkie typu uzbrojenia, które się w nim znalazły, są niezwykle potrzebne. Na chwilę opuścimy więc Wojska Lądowe i udamy się nad Morze Bałtyckie.

Do Polski przecież drogą morską trafia gaz, ropa, miliony ton produktów z innych państw czy nawet energia elektryczna (ze Szwecji). Bez tych wszystkich dóbr nasza gospodarka by się załamała. Jak mawiał Napoleon, do prowadzenia wojny potrzeba pieniędzy, pieniędzy oraz pieniędzy. Tych bez sprawnej gospodarki nam z pewnością zabraknie. Właśnie dlatego musimy budować sprawną Marynarkę Wojenną.

Widok z góry na polskie niszczyciele min ORP Kormoran (601), ORP Albatros (602) oraz ORP Mewa (603).
Widok z góry na polskie niszczyciele min ORP Kormoran (601), ORP Albatros (602) oraz ORP Mewa (603).

Próby pozyskania nowego okrętu podwodnego trwają już 27 lat, czyli więcej niż żyje autor tego tekstu. Nietrudno zatem zrozumieć frustrację marynarzy, gdy minister wspomina o tym, że już niedługo pojawią się konkrety (co słyszymy od wielu lat). To, jakie będą te okręty, schodzi na drugi plan. Istotne staje się, aby w ogóle się pojawiły. W przeciwnym wypadku jako kraj utracimy zdolności do operowania tym skomplikowanym sprzętem.

Polska potrzebuje nowych okrętów podwodnych. ORP Orzeł (nr boczny 291) służy pod polską banderą od 1986 roku
Polska potrzebuje nowych okrętów podwodnych. ORP Orzeł (nr boczny 291) służy pod polską banderą od 1986 roku.

Co równie istotne, okręty podwodne są tak unikalnymi jednostkami, że w zasadzie nie ma obecnie technologii, które pozwoliły zrekompensować ich brak. Właśnie dlatego należy uznać, że brak tej umowy jest jednym z największych zagrożeń dla bezpieczeństwa naszego kraju.

Czy Polska zacznie produkować własne czołgi?

W przypadku bojowych wozów piechoty możemy samodzielnie produkować całe pojazdy. Sytuacja jest jednak zgoła inna, jeśli przyjrzymy się zakupom czołgów dla naszej armii.

Czołgi M1A1FEP w trakcie transportu koleją,
Polskie czołgi M1A1FEP w trakcie transportu koleją,

(nie licząc w tym rezerw, maszyn do celów szkoleniowych czy wozów specjalistycznych),

Czołgi K2GF oraz PT-91 Twardy w czasie ćwiczenia Tumak24.
Czołgi K2GF oraz PT-91 Twardy w czasie ćwiczenia Tumak24.

Za 180 czołgów K2 zapłacimy 14 mld zł (po obecnym kursie dolara). Warto pomnożyć tę kwotę dziesięciokrotnie (a nie zawiera w sobie wozów specjalistycznych!), aby zrozumieć, z jaką skalą mamy do czynienia. Do tego doliczyć należy problemy z modernizacjami tych wozów. Właśnie dlatego Z czasem powinniśmy dążyć do opracowania krajowych podzespołów, aby nasze wozy były w największym możliwym stopniu spolonizowane.

Wojsko Polskie bezsilne wobec dronów? Jak nasi żołnierze obronią się przed bezzałogowcami?

W ramach Sony miała powstać organiczna (czyli będąca częścią danego pododdziału) obrona przeciwlotnicza dla Wojsk Lądowych. Podążając za czołgami i BWP Borsuk chroniłaby całe kolumny w czasie przemieszczania jak i natarcia na przeciwnika. W ten sposób można by uniknąć dużych strat na skutek masowego użycia amunicji krążącej i namierzania przez artylerię przy pomocy dronów rozpoznawczych.

Samobieżny przeciwlotniczy zestaw rakietowy SPZR Poprad w trakcie ćwiczeń Anakonda 23
Samobieżny przeciwlotniczy zestaw rakietowy Poprad w trakcie ćwiczeń Anakonda 23'.

Zagrożenie to rozumie wiele państw, dlatego intensywne prace nad powstaniem własnych systemów prowadzą m.in. Amerykanie. Im szybciej uda się nam opracować odpowiednie rozwiązania, tym bezpieczniejsi będą nasi żołnierze. Nawet największa flota czołgów będzie bezużyteczna, jeśli nie będzie posiadać tarczy, chroniącej jej przed tym, co może nadejść z powietrza.

Latające tankowce dla Sił Powietrznych

Obecnie posiadmy 48 F-16, 14 samolotów MiG-29 oraz 19 Su-22. Doliczyć do tego można ewentualnie 12 FA-50, ale samolot ten ma dziś duże ograniczenia i zaliczanie go do maszyn bojowych budzi liczne i uzasadnione kontrowersje.

Pierwsze dwa polskie samoloty F-35 wylądowały w Ebbing Air National Guard Base w Fort Smith w stanie Arkansas.
Pierwsze dwa polskie samoloty F-35 wylądowały w Ebbing Air National Guard Base w Fort Smith w stanie Arkansas.

Nietrudno policzyć, że po odejściu na emeryturę samolotów MiG-29 oraz Su-22 (oba typy są schodzące) zostanie nam zaledwie 116 maszyn bojowych. Już w czasie pokoju liczba naszych samolotów jest niewystarczająca. Trudno zatem mówić o potrzebach czasu wojny. Te jednak wiążą się z dużymi kosztami oraz czasem oczekiwania.

Czesi, którzy samoloty F-35 zamówili na początku tego br., pierwszy samolot otrzymają w 2031 roku. Jeśli zdecydujemy się na kupno kolejnych maszyn (co związane będzie z wysłaniem do USA zapytania ofertowego LOR, otrzymaniem odpowiedzi oraz negocjacjami), to należy bezpiecznie zakładać, że przed 2033 rokiem samolotów F-35 nie zobaczymy.

Izraelskie Siły Powietrzne słyną z niezwykłej efektywności. Jedną z jej przyczyn jest flota latających tankowców. Na zdjęciu widać samoloty F-35 (po prawej), F-15 (po lewej) oraz tankowiec Boeing 707.
Izraelskie Siły Powietrzne słyną z niezwykłej efektywności. Jedną z jej przyczyn jest flota latających tankowców. Na zdjęciu widać samoloty F-35 (po prawej), F-15 (po lewej) oraz tankowiec na bazie samolotu Boeing 707.

Maszyny te, jako multiplikatory, pozwalają wykonywać nawet kilka razy więcej zadań przy tej samej flocie WSB. Związane jest to z brakiem konieczności lądowania, a co za tym idzie, obsługi naziemnej myśliwców. Te, zamiast 2 godzin mogłyby przebywać w powietrzu przez np. 6 czy nawet 10 godzin (limitem jest wytrzymałość pilota, a nie zapas paliwa).

Airbus A330 MRTT podczas misji tankowania F-16.
Airbus A330 MRTT podczas misji tankowania F-16.

. Otwarcie wspominają o tym wysocy wojskowi w naszym kraju. Co równie istotne, na samoloty tego typu (np. w przypadku samolotów Airbus A330 MRTT), należałoby czekać znacznie krócej i pierwsze maszyny mogłyby pojawić się zapewne już w ciągu 4 lat. Arabia Saudyjska, która zdecydowała się na A330 MRTT w lipcu tego roku, zacznie otrzymywać te samoloty już w 2027 roku.

Co się dzieje z programem Ottokar-Brzoza?

. Obecnie rolę niszczycieli czołgów pełnią stare pojazdy BRDM-2 wyposażone w wyrzutnie pocisków 9M14 Malutka (której zasięg to nie więcej jak 3 km). Ich zastąpienie jest konieczne, ponieważ sprzęt ten nie nadaje się zupełnie na współczesne pole walki.

Mimo swojego wieku pojazdy BRDM-2 nadal służą w Wojsku Polskim. Bóbr-3 daje nadzieje na ich zastąpienie przez nowoczesną konstrukcję.
Mimo swojego wieku pojazdy BRDM-2 nadal służą w Wojsku Polskim.

. Poza przenośnymi wyrzutniami Javelin w WOT oraz Spike-LR w Wojskach Lądowych (których nasycenie jest znacznie poniżej NATOwskich standardów), dysponujemy kilkudziesięcioma Rosomakami-S do przewozu pocisków Spike oraz dzisięciom Rosomakami z wieżą ZSSW-30 (ze zdwojoną wyrzutnią pocisków Spike).

Dwaj żołnierze w trakcie szkolenia poligonowego. Na plecach dostrzec możemy kierowany pocisk przeciwpancerny Spike, a w rękach karabinki MSBS Grot. Widoczne na głowach hełmy kompozytowe to wz.2005.
Dwaj żołnierze w trakcie szkolenia poligonowego. Na plecach dostrzec możemy kierowany pocisk przeciwpancerny Spike, a w rękach karabinki MSBS Grot. Widoczne na głowach hełmy kompozytowe to wz.2005.

Niszczyciel czołgów Ottokar Brzoza
Niszczyciel czołgów Ottokar-Brzoza.

Czekamy jeszcze na dziesiątki umów. Wojsko Polskie ma olbrzymie potrzeby. Czołgi i BWP Borsuk to wierzchołek góry lodowej

CH-47F to najnowszy wariant legendarnego Chinook'a. Śmigłowiec jest w stanie wziąć na pokład 55 żołnierzy lub 10886 kg ładunku.
CH-47F to najnowszy wariant legendarnego Chinook'a. Śmigłowiec jest w stanie wziąć na pokład 55 żołnierzy lub 10886 kg ładunku.

Choć wydatki na obronność są w ostatnich latach rekordowo wysokie, to należy oczekiwać, że utrzymają się na tym poziomie jeszcze przez wiele lat, ponieważ potrzeby armii są obecnie olbrzymie. Lata niezaniedbań sprawiły, że niemal wszystkie najważniejsze programy modernizacyjne w Wojsku Polskim przypadają na okres kilkunastu lat. Czy rządzącym uda się doprowadzić je do szczęśliwego końca? Czas pokaże.

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło: forsal.pl
Zapisz się na newsletter
Zapraszamy na newsletter Forsal.pl zawierający najważniejsze i najciekawsze informacje ze świata gospodarki, finansów i bezpieczeństwa.

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj