Decyzję ogłoszono w piątek, zaledwie kilka godzin przed wygaśnięciem dwustronnego Porozumienia o Ogólnym Bezpieczeństwie Informacji Wojskowych (GSOMIA). Umowa ta uznawana jest za istotną dla współpracy wojskowej Korei Płd., Japonii i USA, m.in. w obliczu zagrożenia ze strony Korei Płn.
Władze w Seulu informowały wcześniej o zamiarze nieprzedłużenia tego paktu w ramach retorsji za restrykcje eksportowe, wprowadzone przez Tokio na fali toczonego przez oba kraje sporu o podłożu historycznym. Urzędnicy z USA naciskali natomiast na Koreę Płd. i Japonię, aby przezwyciężyły różnice i przedłużyły umowę.
„Nasz rząd zdecydował o wstrzymaniu wygaśnięcia GSOMIA pod warunkiem, że będzie ona mogła być zerwana w dowolnym momencie” – powiedział na konferencji prasowej wicedyrektor biura bezpieczeństwa narodowego w południowokoreańskim pałacu prezydenckim Kim Jou Geun. Dodał, że strona japońska „wyraziła zrozumienie” wobec tego warunku.
Kim poinformował również, że obie strony uzgodniły wznowienie roboczych negocjacji na temat wprowadzonych przez Tokio ograniczeń, które utrudniają eksport z Japonii do Korei Płd. kilku rodzajów materiałów wykorzystywanych do produkcji elektroniki. Korea Płd. postanowiła wstrzymać na czas negocjacji skargę na te restrykcje, którą złożyła w WTO – dodał. Zaznaczył jednak, że jego kraj wycofa swoją skargę tylko, jeśli Japonia zniesie restrykcje handlowe.
Komentując decyzję o przedłużeniu GSOMIA, premier Japonii Shinzo Abe podkreślił wagę dwustronnej współpracy z Koreą Płd. i trójstronnej – ze Stanami Zjednoczonymi – w radzeniu sobie z Koreą Płn. „Uważa się, że Korea Płd. podjęła tę decyzję z takiego strategicznego punktu widzenia” - powiedział, cytowany przez japońską agencję prasową Kyodo.
Relacje Tokio-Seul zaczęły się pogarszać w październiku 2018 roku, gdy południowokoreański sąd nakazał japońskiej firmie wypłatę czterem Koreańczykom odszkodowań za pracę przymusową w okresie II wojny światowej, podczas japońskiej okupacji Półwyspu Koreańskiego. Rząd Japonii potępił ten wyrok, twierdząc, że sprawa odszkodowań została zamknięta po podpisaniu przez oba kraje umowy w 1965 roku.
W lipcu spór o historię przeniósł się na płaszczyznę gospodarczą, gdy Tokio wprowadziło restrykcje dotyczące eksportu kilku rodzajów strategicznych materiałów do Korei Płd. Miesiąc później rząd Japonii wykreślił również Koreę Płd. z listy zaufanych partnerów handlowych, co komplikuje procedury związane z eksportem do tego kraju niektórych japońskich towarów.
Andrzej Borowiak (PAP)
