Od 10 lipca 2027 r. zacznie obowiązywać unijne rozporządzenie AMLR dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy. Nowe przepisy rozszerzą obowiązki weryfikacji klientów na wiele firm, które dotąd nie musiały tego robić. Celem jest utrudnienie prania pieniędzy i finansowania terroryzmu.
PESEL przy zakupach od 2027 r. Nowe przepisy AMLR
Komisja Europejska od lat wskazywała na problem niejednolitych przepisów w poszczególnych krajach członkowskich, co mogło ułatwiać przestępczy proceder. Od 10 lipca 2027 roku również polscy sprzedawcy będą musieli skrupulatnie weryfikować tożsamość swoich klientów oraz sprawdzać, czy nie dokonują oni zakupów w czyimś imieniu.
Ponieważ weryfikacja będzie obowiązkowa od określonych kwot, popularną praktyką będzie pytanie o nr PESEL oraz okazanie dokumentu tożsamości podczas zakupu samochodu, luksusowej biżuterii czy dzieła sztuki. Przelew bankowy przestanie być wystarczającym potwierdzeniem wiarygodności klienta. Firmy będą musiały ustalić, kto dokonuje zakupu i skąd pochodzą środki, jeśli transakcja spełnia kryteria AML.
Kiedy klient będzie musiał podać dane?
Przy transakcjach o wartości powyżej 10 tys. euro (obecnie ok. 43 tys. zł) sprzedawca będzie zobowiązany do identyfikacji klienta. Obowiązek nie będzie zależał od sposobu płatności.
Weryfikacja obejmie również płatności przelewem i kartą, a nie tylko gotówką, jednak w przypadku płatności gotówką również w przypadku mniejszych kwot (3 tys. euro, czyli obecnie ok. 13 tys. zł) wymagana będzie tzw. uproszczona weryfikacja.
Jakie dane mogą być wymagane?
Sprzedawca będzie mógł poprosić m.in. o:
- dokument tożsamości,
- imię i nazwisko,
- datę urodzenia,
- adres,
- numer PESEL (jeżeli wymagają tego krajowe przepisy),
- informacje, czy klient działa we własnym imieniu, czy reprezentuje inną osobę lub firmę.
Jakich zakupów dotyczą nowe przepisy?
Najczęściej wskazywane przykłady to:
- samochody,
- luksusowe zegarki,
- biżuteria,
- dzieła sztuki,
- metale i kamienie szlachetne,
- nieruchomości.
Nowe procedury będą musieli stosować m.in.: dealerzy samochodów, jubilerzy, galerie sztuki, pośrednicy nieruchomości, dostawcy usług związanych z kryptoaktywami, platformy crowdfundingowe, niebankowi kredytodawcy.
Numer PESEL podczas zakupów - pytania i odpowiedzi
Co dokładnie zmieni się dla sprzedawców?
- obowiązek identyfikacji klienta,
- analiza ryzyka transakcji,
- przechowywanie dokumentacji,
- zgłaszanie podejrzanych transakcji odpowiednim organom,
- wdrożenie procedur AML zgodnych z unijnym rozporządzeniem.
Czy PESEL będzie podawany przy każdych zakupach?
Nie. Obowiązek dotyczy tylko transakcji objętych przepisami AML. Sam próg 10 tys. euro nie oznacza automatycznie, że w każdym kraju zawsze będzie wymagany PESEL - identyfikacja odbywa się zgodnie z unijnymi zasadami oraz przepisami krajowymi.
Co z gotówką?
Unia wprowadza również limit okazjonalnych płatności gotówkowych wynoszący 10 tys. euro. Państwa członkowskie mogą go utrzymać lub wprowadzić niższe limity krajowe.
Co jest najważniejszą zmianą?
Przelew bankowy przestanie być wystarczającym potwierdzeniem wiarygodności klienta. Firmy będą musiały ustalić, kto dokonuje zakupu i skąd pochodzą środki, jeśli transakcja spełnia kryteria AML.
Absolwentka filologii polskiej i studiów z zakresu samorządu terytorialnego i polityki regionalnej na Uniwersytecie Warszawskim. Zajmuje się tematyką społeczną, zdrowotną oraz zagadnieniami związanymi z zabezpieczeniem społecznym i świadczeniami dla rodzin, seniorów oraz osób bezrobotnych. W przeszłości związana z wydawnictwami Edipresse Polska i ZPR Media. W swojej pracy koncentruje się na wyjaśnianiu przepisów w przystępny sposób. Zainteresowana reportażem społecznym i tematyką feministyczną.