Nowe limity od 2027 r. Kiedy trzeba będzie przerwać pracę z powodu upału?
Ważne
Nowelizacja rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy została opublikowana w Dzienniku Ustaw 10 lipca 2026 r. pod poz. 927. Nowe regulacje zaczną obowiązywać od 11 stycznia 2027 r.
Najważniejszy limit dotyczy pracy w pomieszczeniach. Pracodawca będzie musiał zapewnić, aby temperatura w pomieszczeniu pracy nie była wyższa niż 35°C. Jeżeli z powodu warunków atmosferycznych ten próg zostanie przekroczony, praca nie będzie mogła być wykonywana.
Osobny limit przewidziano dla ciężkich prac fizycznych wykonywanych na otwartej przestrzeni. W takim przypadku granicą będzie 32°C, ale tylko przy pracach związanych z dużym wysiłkiem fizycznym. Chodzi o prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal u mężczyzn i 1000 kcal u kobiet. Po przekroczeniu tego progu praca również nie będzie mogła być wykonywana.
Znaczenie będzie miała zatem temperatura w środowisku pracy, rodzaj obowiązków oraz to, czy praca odbywa się w pomieszczeniu, czy na zewnątrz. Inaczej wygląda sytuacja pracownika biurowego, inaczej kasjera w nagrzanym sklepie, a jeszcze inaczej osoby wykonującej ciężką pracę fizyczną na budowie, przy drodze albo w terenie.
Nowe obowiązki pracodawcy przy 25°C i 28°C
Nowe przepisy nie zaczynają się dopiero od 35°C. Ten próg jest granicą, po której praca w pomieszczeniu nie będzie mogła być wykonywana. Reakcja pracodawcy będzie wymagana wcześniej.
Jeżeli temperatura w pomieszczeniu pracy, z uwagi na warunki atmosferyczne, przekroczy 28°C, pracodawca będzie musiał zastosować rozwiązania techniczne ograniczające wzrost temperatury albo rozwiązania organizacyjne minimalizujące jej wpływ na zdrowie pracowników. Dobór środków będzie zależał od warunków i specyfiki pracy.
Przy pracach w pomieszczeniu związanych z dużym wysiłkiem fizycznym próg będzie niższy i wyniesie 25°C. Przy pracy na otwartej przestrzeni przekroczenie 25°C również uruchomi obowiązek zastosowania rozwiązań organizacyjnych ograniczających wpływ temperatury na zdrowie pracowników.
W praktyce może chodzić o klimatyzację, wentylację, ograniczenie nasłonecznienia, rolety, żaluzje, osłony, dodatkowe przerwy, zmianę godzin pracy, rotację pracowników, przeniesienie najcięższych zadań na chłodniejsze godziny albo odpoczynek w miejscu mniej narażonym na upał.
W jakich przypadkach nie będzie obowiązywał zakaz pracy?
Nowe przepisy przewidują szeroki katalog wyjątków. To jedna z najważniejszych części rozporządzenia, bo nie każda praca będzie objęta maksymalnymi limitami temperatur w taki sam sposób.
Wyłączenie dotyczy m.in. prac wykonywanych podczas akcji ratowniczych, usuwania awarii, pracy w ruchu ciągłym, transportu i komunikacji, ochrony osób i mienia, rolnictwa i hodowli, gastronomii, hoteli, gospodarki komunalnej, placówek ochrony zdrowia i całodobowej opieki, kultury, oświaty, turystyki oraz instytucji opieki nad dziećmi do lat trzech. Osobno wskazano również służby mundurowe i żołnierzy.
Tego wyłączenia nie należy jednak rozumieć jako zgody na pracę w dowolnych warunkach. Rozporządzenie wyłącza stosowanie przepisu o maksymalnych progach temperatury. Nie oznacza jednak automatycznego wyłączenia pozostałych obowiązków związanych z ochroną zdrowia pracowników.
To ważna różnica. Nawet tam, gdzie nie zadziała maksymalny limit temperatury, pracodawca nadal musi organizować pracę w sposób bezpieczny, oceniać ryzyko i ograniczać wpływ wysokiej temperatury na zdrowie pracowników. Część nowych obowiązków dotyczących reakcji na niższe progi, konsultacji i informowania pracowników może więc nadal mieć znaczenie. Wyjątek od limitu nie jest wyjątkiem od BHP.
Czy pracownik zachowa wynagrodzenie?
To jedno z najważniejszych pytań dla pracowników. Samo rozporządzenie BHP nie rozstrzyga szczegółowo, jak rozliczać czas, w którym praca nie może być wykonywana z powodu przekroczenia nowych limitów temperatur.
Nie można obecnie przesądzić, że w każdym przypadku przekroczenia limitu pracownik automatycznie zachowa pełne wynagrodzenie. Znaczenie może mieć zarówno art. 81 § 1 Kodeksu pracy, dotyczący sytuacji, gdy pracownik był gotów do pracy, ale doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, jak i art. 81 § 4 Kodeksu pracy, który odnosi się do przestoju spowodowanego warunkami atmosferycznymi przy pracach od nich uzależnionych.
Zgodnie z art. 81 § 4 Kodeksu pracy wynagrodzenie za taki przestój przysługuje pracownikowi zatrudnionemu przy pracach uzależnionych od warunków atmosferycznych tylko wtedy, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią. Jeżeli na czas przestoju pracodawca powierzy pracownikowi inną pracę, znaczenie będzie miało wynagrodzenie za pracę rzeczywiście wykonaną.
Osobna sytuacja dotyczy prawa pracownika do powstrzymania się od pracy, gdy warunki nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia. W takim przypadku pracownik powinien niezwłocznie zawiadomić przełożonego. Nie każde naruszenie przepisów BHP daje jednak podstawę do powstrzymania się od pracy; musi chodzić o sytuację bezpośredniego zagrożenia.
Źródła: Państwowa Inspekcja Pracy, Dziennik Ustaw 2026 poz. 927, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Kodeks pracy
Krzysztof Rybak – prawnik, redaktor Forsal.pl, absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zajmuję się tematyką podatków, nieruchomości oraz prawa cywilnego i gospodarczego. W swoich tekstach wyjaśniam zmiany w przepisach i ich praktyczne skutki. Przez lata byłem związany z branżą naukową i rolniczą. Zostałem wyróżniony przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi za osiągnięcia w obszarze rynku konopnego.