Sztuczna inteligencja od Meta (właściciela Facebooka i Instagrama) potrzebuje gigantycznych zasobów danych (tzw. datasetów) do trenowania i bieżącego generowania treści. Wraz z debiutem modelu Muse Image, opracowanego przez Meta Superintelligence Labs, korporacja Marka Zuckerberga wykonała krok, który natychmiast wywołał dyskusję o granicach prywatności w dobie rewolucji AI.
Narzędzie potrafi bez wiedzy właściciela wykorzystać publicznie opublikowane fotografie jako „materiał odniesienia” (reference material) do tworzenia zupełnie nowych, fotorealistycznych grafik. Co kluczowe z punktu widzenia biznesowego i prawnego: mechanizm ten został u dorosłych użytkowników włączony domyślnie.
Ryzyko deepfake’ów i brak powiadomień. Jak działa Muse Image?
Z punktu widzenia użytkownika platformy mechanizm działania nowej opcji budzi uzasadniony niepokój. Inny użytkownik systemu nie musi pobierać naszych zdjęć z profilu. Wystarczy, że w prompt (polecenie tekstowe) wpisany zostanie unikalny nick danego konta na Instagramie.
W tym momencie algorytmy Meta AI automatycznie skanują publiczną galerię i na jej podstawie generują nowy obraz. Narzędzie potrafi zmodyfikować tło, ubiór czy kontekst sytuacyjny postaci, tworząc zaawansowane cyfrowe manipulacje (deepfake).
Z perspektywy compliance i ochrony danych osobowych kluczowe są dwa aspekty:
- Brak notyfikacji: Właściciel profilu nie otrzymuje żadnego powiadomienia, że jego wizerunek posłużył za matrycę dla algorytmu.
- Brak automatycznej retrakcji: Wyłączenie tej funkcji w ustawieniach blokuje dostęp dla AI na przyszłość, ale nie usuwa materiałów wygenerowanych przez systemy Meta wstecznie.
Sharenting pod lupą AI. Luka prawna w ochronie wizerunku dzieci
Oficjalnie Meta deklaruje, że mechanizm Muse Image automatycznie wyłącza profile osób małoletnich (poniżej 18. roku życia) oraz konta prywatne. Eksperci zajmujący się prywatnością cyfrową oraz prawem rodzinnym zwracają jednak uwagę na potężną lukę systemową.
Chodzi o zjawisko tzw. sharentingu, czyli masowego publikowania wizerunków dzieci przez ich pełnoletnich opiekunów na kontach publicznych. Ponieważ algorytm analizuje status prawny właściciela konta (osoby dorosłej), zdjęcia dzieci znajdujące się w jego postach stają się bezpośrednim surowcem dla sztucznej inteligencji. Meta do tej pory nie przedstawiła audytu technologicznego wykazującego, jak jej filtry biometryczne radzą sobie z wykrywaniem i odsiewaniem twarzy dzieci na profilach dorosłych.
Instrukcja dla użytkowników: Jak zablokować dostęp Meta AI do profilu?
Procedura dezaktywacji tej funkcji została ukryta głęboko w architekturze aplikacji Instagram. Ponieważ układ opcji różni się w zależności od wersji systemu (iOS/Android), wdrożenie warto przeprowadzić krok po kroku:
- Otwórz aplikację Instagram i przejdź do widoku swojego profilu.
- Rozwiń menu główne (ikona trzech linii w prawym górnym rogu) i wybierz Ustawienia i aktywność.
- Przejdź do sekcji Jak inni mogą wchodzić w interakcję z Tobą i wybierz podmenu Udostępnianie i ponowne wykorzystanie (Sharing and reuse).
- Przewiń ekran na sam dół do sekcji dedykowanej Meta AI i narzędziom generatywnym.
- Kluczowy krok: Ręcznie wyłącz suwaki odpowiedzialne za wykorzystywanie treści. Należy pamiętać, że opcje te są rozbite osobno na posty oraz osobno na rolki (Reels) – dezaktywacja tylko jednego suwaka pozostawia lukę w ochronie profilu.
Ważne
Wskazówka: Jeśli funkcja nie jest jeszcze widoczna w Twoim panelu, oznacza to, że konto znajduje się w kolejnej fali aktualizacji serwerów Meta. Najskuteczniejszym, tymczasowym rozwiązaniem prewencyjnym jest zmiana statusu konta na Prywatne.
FAQ – Aspekty techniczne i prawne
Czy zmiana konta na prywatne działa wstecz?
Zmiana statusu konta na prywatne odcina algorytm od bazy danych, jednak nie usuwa zasobów, które zostały przetworzone przez systemy Meta AI przed dokonaniem zmiany.
Gdzie szukać formularza sprzeciwu wobec trenowania AI?
Znajduje się on w Polityce Prywatności Meta pod zakładką dotyczącą praw przysługujących użytkownikom na mocy RODO (w przypadku rezydentów UE).
Czy korporacje mogą legalnie korzystać z wizerunku w ten sposób?
Meta opiera swoje działania na tzw. „prawnie uzasadnionym interesie” (art. 6 ust. 1 lit. f RODO), co jest regularnie kwestionowane przez europejskie urzędy ochrony danych osobowych (w tym polski UODO).
Źródła: Oficjalna prezentacja modelu Muse Image przez Meta, Instagram Help Center, The Guardian, Wired.
Dziennikarz i redaktor specjalizujący się w tematach z pogranicza gospodarki, społeczeństwa i technologii. Publikuje w serwisach Grupy INFOR, m.in. na INFOR.pl, Dziennik.pl, Forsal.pl i GazetaPrawna.pl. Zajmuje się przede wszystkim praktycznym wyjaśnianiem zmian ważnych dla czytelników: od rynku pracy, podatków i świadczeń, przez regulacje dotyczące sztucznej inteligencji, po cyberbezpieczeństwo, energetykę i technologie konsumenckie.