Zasiłek pogrzebowy jest świadczeniem przysługującym w przypadku poniesienia kosztów pogrzebu Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zasiłek przysługuje w razie śmierci:
- ubezpieczonego;
- osoby pobierającej emeryturę lub rentę;
- osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania;
- członka rodziny osoby wymienionej w pkt 1 i 2.
Za członków rodziny rozumie się:
- małżonka (wdowca, wdową), także pozostających w separacji orzeczonej wyrokiem sądu,
- rodziców, ojczyma, macochę, osoby przysposabiające,
- dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione i dzieci umieszczone w rodzinie zastępczej,
- przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności inne dzieci niż wymienione w pkt 3;
- rodzeństwo;
- dziadkowie;
- wnuki;
- osoby, nad którymi została ustanowiona opieka prawna.
Prawo do zasiłku pogrzebowego przysługuje również wtedy, gdy osoba zmarła już po ustaniu ubezpieczenia, pod warunkiem że w chwili śmierci pobierała zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne albo zasiłek macierzyński. Zasiłek przysługuje tylko z jednego tytułu.
O zasiłek mogą wystąpić także osoby, które poniosły faktyczne koszty pogrzebu. Przysługuje on także pracodawcy, domowi pomocy społecznej, gminie, powiatowi, osobie prawnej kościoła lub związku wyznaniowego, jeżeli pokryły koszty pogrzebu. W przypadku, gdy więcej osób (lub podmiotów) poniesie koszty, jest on proporcjonalny do poniesionych kosztów. Jednakże nie może być wyższy od określonej kwoty.
Ile wynosi zasiłek pogrzebowy od 1 stycznia 2026 r.?
Zasiłek pogrzebowy wynosi obecnie 7 000 zł. Wysokość zasiłku pogrzebowego została zwiększona z dniem 1 stycznia 2026 r. Wcześniej, wynosił od 4 000 zł. Nowe przepisy wprowadziły także dodatkowy zasiłek celowy z pomocy społecznej. Można się o niego w przypadku, gdy po zmarłym nie przysługuje zasiłek pogrzebowy albo gdy koszty pochówku są wyjątkowo wysokie, na przykład z powodu konieczności sprowadzenia ciała z zagranicy. Pomoc ta nie zależy od kryterium dochodowego. Należy pamiętać, że nie w każdym przypadku otrzyma się pełną kwotę zasiłku pogrzebowego.
Podstawa prawa
Art. 79. [Wysokość zasiłku pogrzebowego]
1. W razie poniesienia kosztów pogrzebu przez inną osobę niż wymieniona w art. 77 ust. 1 pkt 4, pracodawcę, dom pomocy społecznej, gminę, powiat, osobę prawną kościoła lub związku wyznaniowego, zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu, nie wyższej jednak niż określona w art. 80.
2. Jeżeli pogrzeb organizowany był na koszt Państwa, organizacji politycznej lub społecznej, lecz osoby, o których mowa w art. 77 ust. 1 pkt 4, poniosły również część jego kosztów, przysługuje im zasiłek w wysokości określonej w art. 80.
A w przypadku, gdy koszty pogrzebu zostały poniesione przez więcej niż jedną osobę lub podmiot, to zasiłek pogrzebowy ulega podziałowi proporcjonalnie do poniesionych kosztów pogrzebu.
Kiedy złożyć wniosek o zasiłek pogrzebowy?
Co do zasady, wniosek o zasiłek pogrzebowy należy złożyć jak najszybciej. W przypadku, gdy dana osoba nie złoży wniosku o przyznanie zasiłku pogrzebowego w okresie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której zasiłek przysługuje – prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa. Tylko w szczególnych przypadkach można wystąpić o zasiłek pogrzebowy po roku od śmierci danej osoby. Chodzi o przypadku, gdy nie można było złożyć wniosku, z powodu późniejszego odnalezienia zwłok lub zidentyfikowania osoby zmarłej, a także o inne przyczyny niezależne od osoby wnioskującej o zasiłek pogrzebowy.
Krótszy termin wypłaty zasiłku pogrzebowego, mniej dokumentów
Od stycznia obowiązuje krótszy termin wypłaty zasiłku pogrzebowego. Przed rokiem 2026 r., ZUS miał 30 dni na wypłatę zasiłku pogrzebowego. Obecnie, zgodnie z art. 118 ust. 1b w przypadku gdy ustalenie prawa do zasiłku pogrzebowego oraz jego wysokości wymaga wydania decyzji, decyzja ta jest wydawana w ciągu 14 dni od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji. Zmniejszyła się również liczba wymaganych dokumentów, ponieważ część danych ZUS pobiera z Urzędu Stanu Cywilnego.
- Powyżej tych kwot oszczędności trzeba będzie od 2027 roku płacić nowy podatek. Podatek Belki nie zniknie ale będą zwolnienia podatkowe dla posiadaczy kont OKI
- NIK bierze się za kontrolę całego systemu ochrony zdrowia. W tle zarobki i czas pracy lekarzy
- Zarobki lekarzy pod lupą. Co dalej z ustawą wiążącą wynagrodzenia medyków z numerem PESEL?
Czy będzie wyższy zasiłek pogrzebowy w 2027 r.?
To zależy. Zgodnie z obowiązującą nowelizacją ustawy, kwota zasiłku pogrzebowego podlega waloryzacji od 1 marca w przypadku, gdy wskaźnik waloryzacji zasiłku pogrzebowego jest wyższy niż 105. Wskaźnikiem waloryzacji jest średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku kalendarzowym, ogłoszony przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Wysokość zwaloryzowanego zasiłku pogrzebowego zaokrągla się do pełnych złotych w górę. Co najmniej siedem dni przed najbliższym terminem waloryzacji prezes ZUS ogłasza w formie komunikatu kwotę zasiłku pogrzebowego. Komunikat ten publikowany jest w w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
Należy pamiętać, że zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości obowiązującej w dniu śmierci danej osoby, której koszty pogrzebu zostały poniesione. Oznacza to, że nie opóźnienie w złożeniu wniosku, by przykładowo uzyskać wyższy, bo po waloryzacji, zasiłek pogrzebowy – nic nie da.
Udział zakładów pogrzebowych w składaniu wniosków o zasiłek pogrzebowy
Nowelizacja przepisów usankcjonowała rozwiązanie, które od wielu lat było powszechnie stosowane w praktyce. Chodzi o możliwość pośredniczenia przez zakłady pogrzebowe w procedurze ubiegania się o zasiłek pogrzebowy.
Zgodnie z nowymi regulacjami przedsiębiorcy prowadzący działalność pogrzebową mogą, na podstawie upoważnienia udzielonego przez osobę, która pokryła koszty pogrzebu, składać wnioski do ZUS o przyznanie świadczenia. Oznacza to ograniczenie formalności, które dotychczas musiały dopełniać rodziny zmarłych. W zależności od dyspozycji osoby uprawnionej zasiłek może zostać przekazany na rachunek bankowy zakładu pogrzebowego lub bezpośrednio na konto osoby, która poniosła koszty pochówku.
Jakie zmiany w zasiłku pogrzebowym w 2027 r.?
Chociaż rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 29 grudnia 2025 r. weszło w życie z dniem 1 stycznia 2026 r, to jednak nie wszystkie zawarte w nim zmiany zaczęły wtedy obowiązywać. Wyjątek stanowi § 1 pkt 4 w zakresie § 16b rozporządzenia, który wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia, czyli z dniem 1 stycznia 2027 r. Wtedy też wprowadzone zostaną regulacje dotyczące składania wniosków o zasiłek pogrzebowy przez zakład pogrzebowy za pomocą specjalnego systemu elektronicznego, który będzie pozwalał na składanie takich wniosków online.
„§ 16b. Zgłoszenie wniosku o zasiłek pogrzebowy przez zakład pogrzebowy w formie, o której mowa w § 5 ust. 1, następuje z wykorzystaniem jego profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład.”
Oznacza to znaczne ułatwienie dla zakładów pogrzebowych, które występują w imieniu upoważnionych do otrzymania zasiłku pogrzebowego.
Doktor nauk społecznych w dyscyplinie nauk o bezpieczeństwie, absolwentka Wojskowej Akademii Technicznej. Stopień doktora uzyskała na podstawie rozprawy pt. "Koncepcja systemu bezpieczeństwa socjalnego Polski z uwzględnieniem zjawiska prekariatu", poświęconej wyzwaniom współczesnej polityki społecznej i rynku pracy. Specjalizuje się w zagadnieniach dotyczących polityki rodzinnej, rynku pracy oraz systemu zabezpieczenia społecznego.