Indeks Dostępności Kredytowej (IDK) Open Finance oraz TVN Biznes i Świat osiągnął w sierpniu 120,40 punktu. Był o 0,9 pkt. wyższy niż w lipcu, ale jednocześnie o tyle samo niższy niż przed rokiem.
IDK już od wielu miesięcy sprzyja wysoka zdolność kredytowa. Dzięki niej indeks, mimo niewielkich wahań, utrzymuje się na wysokim poziomie. Trzyosobowa rodzina, w której oboje z małżonków zarabia przeciętną pensję w przedsiębiorstwach, może dziś pożyczyć w banku na 30 lat i 75 proc. wartości nieruchomości niemal 513 tys. zł, to o ponad 11 tys. zł więcej niż w lipcu (2,3 proc.) i ponad 34 tys. zł (7,2 proc.) więcej niż przed rokiem.
Rosną płace, stoją marże, spada WIBOR
Tym razem większa hojność banków była wynikiem wyższych wynagrodzeń a także niezmienionych marż. W lipcu tego roku, przeciętne zarobki w przedsiębiorstwach w (bo te bierzemy pod uwagę do obliczeń sierpniowego indeksu) wyniosły 3964,91 zł brutto i przewyższały płace czerwcowe oraz zeszłoroczne. Miesiąc do miesiąca wzrosły o 0,6 proc., a rok do roku o 3,5 proc. Co warte podkreślenia, zdolności kredytowej wyjątkowo tym razem nie ciągnęły w dół rosnące marże. Przeciętna marża kredytowa dla analizowanego kredytu – 225 tys. zł na 30 lat na używane mieszkanie za 300 tys. zł utrzymała poziom z lipca – 1,95 pkt proc. Była to pierwsza taka sytuacja od siedmiu miesięcy. Na zmianę tego parametru (ostatnio w grę wchodzą głównie podwyżki), nie zdecydował się żaden z uczestniczących w tworzeniu indeksu banków. Rok do roku widać jednak sporą różnicę, wówczas przeciętna marża dla opisywanego kredytu wynosiła 1,64 proc.
Zdolności kredytowej może też pomagać perspektywa dalszego spadku stóp procentowych. Oczekiwanie działań Rady Polityki Pieniężnej powoduje, że 3 miesięczny WIBOR zmalał w sierpniu z 2,67 do 2,59 proc. Po doliczeniu do przeciętnej marży (1,95 proc.) niższego WIBOR-u można uzyskać o prawie 5 zł niższą ratę na każde 100 tys. zł pożyczone na 30 lat (509 zł, wobec 513,8 zł).
Banki akceptują wyższy udział raty w dochodzie
Zestawiając ratę kredytu z zeszłorocznymi parametrami do dzisiejszej sytuacji, można powiedzieć, że banki nieco bardziej otworzyły się na klientów, godzą się bowiem na większy udział raty w dochodach. Gdy w sierpniu 2013 r. rata maksymalnego kredytu pochłaniała 44 proc. dochodów, to teraz jest to 46 proc.
Przy zeszłorocznej marży – 1,64 proc., WIBOR-ze 3M - 2,71 proc. oraz maksymalnej kwocie możliwej do uzyskania 478,14 tys. zł rata wynosiła 2380 zł podczas gdy zarobki 5373 zł netto. W tym roku po uwzględnieniu 1,95 proc. marży, WIBOR-u 3M -2,59 proc. i maksymalnej kwoty kredytu 512,7 tys. zł, rata na 30 lat spłaty wynosi 2610 zł. Jest to 46 proc. aktualnych dochodów netto obu małżonków – 5659 zł.
Nie zmienia się LtV
Ósmy miesiąc nie zmienia się trzeci z parametrów indeksu - relacja wartości kredytu do ceny nieruchomości. Po wprowadzeniu od stycznia obowiązku posiadania 5 proc. wkładu własnego przez klienta, przeciętne LtV w uczestniczących w ankiecie bankach zeszło do 91 proc. Rok temu max. średnie LtV sięgało 97 proc. i wpływało na większą dostępność kredytów mieszkaniowych dla osób z niewielkimi oszczędnościami.
Warto pamiętać, że zgodnie z zaleceniami Komisji Nadzoru Finansowego od przyszłego roku banki będą mogły pożyczyć kwotę nie wyższą niż 90 proc. wartości nieruchomości, stanowiącej zabezpieczenie przyznanego kredytu.
Ostatecznie jednak mimo, wysokiej zdolności kredytowej, lepszych zarobków i wyższej relacji raty do dochodów IDK brakuje nieco do poziomu sprzed roku. Szkodzi mu bowiem niższe LtV (relacja wartości kredytu do nieruchomości) oraz wyższa marża.
Od 2009 Analityk Gold Finance, ekspert w zakresie produktów bankowych
Od 2007 do 2009 Dziennik
Od 2000 do 2007 Gazeta Giełdy Parkiet, dział giełdowy
Od 1999 do 2000 Prawo i Gospodarka
Od 1998 do 1999 Gazeta Giełdy Parkiet
Od 1997 do 1998 Prawo i Gospodarka
Od 1994 do 1997 Gazeta Stołeczna, dodatek do Gazety Wyborczej
Halina Kochalska rozpoczęła studia w 1990 roku na wydziale Politologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, specjalność dziennikarstwo. Dyplom uzyskała już
na wydziale dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego. W trakcie studiów współpracowała z krakowską redakcją Gazety Wyborczej, po zmianie uczelni
na Uniwersytet Warszawski została zatrudniona w redakcji Gazety Stołecznej. Od 1997 roku pisała artykuły o tematyce gospodarczej dla Prawa i Gospodarki. Specjalizowała się
w temacie prywatyzacji i spółek giełdowych. Doświadczenie w dziennikarstwie finansowym zdobywała w również Parkiecie, gdzie jako pierwsza kobieta została zatrudniona w dziale giełdowym. Z Gazetą Giełdy Parkiet była związana przez niemal 4 lata. Od 2007 jako dziennikarka finansowa Dziennika specjalizowała się w tematyce bankowości i produktów bankowych
W październiku 2009 roku Halina Kochalska dołączy do grona analityków Gold Finance jako ekspert w dziedzinie sektora bankowego oraz usług i produktów bankowych.