Koniec programu CPN i natychmiastowe podwyżki cen paliw na stacjach
W środę zakończył się rządowy program CPN. Wraz z jego wygaśnięciem przestały obowiązywać przepisy, które obniżały VAT na część paliw – przede wszystkim benzynę i olej napędowy – oraz utrzymywały ceny maksymalne na stacjach. Jeszcze wcześniej, w połowie czerwca, wygasły regulacje obniżające akcyzę na te paliwa.
Efekt był natychmiastowy. Już po północy w sieci zaczęły pojawiać się zdjęcia z nowymi cenami na pylonach. Najmocniej podwyżki odczuli kierowcy diesli. Średnia cena oleju napędowego wzrosła o 93 grosze i wynosi dziś 6,98 zł za litr. Benzyna 95 zdrożała o 89 groszy i kosztuje przeciętnie 6,79 zł za litr.
Po końcu programu CPN ceny paliw wystrzeliły. W tych województwach kierowcy płacą najwięcej
Z danych portalu e-petrol.pl wynika, że po wygaśnięciu rządowej regulacji pogłębiły się również różnice cen między regionami. Benzyna 95 jest obecnie najtańsza w województwie śląskim, gdzie litr kosztuje 6,66 zł. Najwięcej płacą kierowcy w województwie zachodniopomorskim – tam cena sięga 6,79 zł za litr.
W przypadku oleju napędowego najtaniej jest również na Górnym Śląsku, gdzie litr kosztuje 6,84 zł. Najdrożej jest w województwie kujawsko-pomorskim – tam cena diesla sięga 6,98 zł za litr.
Jeśli chodzi o autogaz, najmniej płacą kierowcy w województwie świętokrzyskim – 3,03 zł za litr. Najdrożej jest w województwie zachodniopomorskim, gdzie LPG kosztuje 3,50 zł za litr.
Tańsze paliwo od 3 lipca do 30 września 2026 r. Benzyna, diesel i LPG z obniżonym VAT-em i akcyzą oraz ze zwolnieniem z podatku od sprzedaży detalicznej?
W związku z gwałtownymi podwyżkami cen paliw Prawo i Sprawiedliwość złożyło w Sejmie projekt ustawy przewidujący czasowe obniżki podatków. Proponowane rozwiązania miałyby obowiązywać od 3 lipca do 30 września 2026 r.
Projekt zakłada obniżenie VAT na benzynę, olej napędowy, biokomponenty oraz gazy przeznaczone do napędu silników spalinowych, w tym LPG. Do tego miałyby dojść niższe stawki akcyzy na te paliwa, a także czasowe wyłączenie ich z podatku od sprzedaży detalicznej.
Autorzy projektu przekonują, że to odpowiedź na nagły wzrost cen po zakończeniu programu CPN. Zwracają uwagę, że podwyżki uderzyły w kierowców akurat na początku sezonu wakacyjnego, gdy wydatki na paliwo są szczególnie wysokie.
W uzasadnieniu projektu podkreślono również, że sytuacja na światowych rynkach paliw wciąż pozostaje niestabilna, a napięcia geopolityczne nadal przekładają się na ceny surowców i paliw w Polsce. W ocenie projektodawców wysokie ceny paliw obciążają nie tylko kierowców, ale też przedsiębiorców i budżety domowe.
Ile kosztowałaby obniżka podatków na paliwa?
Z wyliczeń przedstawionych przez posłów wynika, że proponowane zmiany oznaczałyby spadek dochodów budżetu państwa o kilka miliardów złotych. Sama obniżka VAT miałaby kosztować budżet około 3,8 mld zł. Mniejsze wpływy z akcyzy oszacowano na około 800 mln zł, a wyłączenie paliw z podatku od sprzedaży detalicznej -na kolejne 100 mln zł. Projektodawcy przypominają jednak, że podobne rozwiązania były już wprowadzane wcześniej – m.in. w 2022 r. – i miały przynieść realną ulgę zarówno gospodarstwom domowym, jak i firmom.
Rząd: odpowiedzią na rosnące ceny paliw ma być podatek od nadzwyczajnych zysków
Minister energii Miłosz Motyka ocenił, że koncerny bardzo szybko przenoszą wzrost cen ropy na kierowców, ale dużo wolniej obniżają ceny na stacjach, gdy notowania surowca spadają. Jak podała Polska Agencja Prasowa, szef resortu nie wykluczył wprowadzenia mechanizmu, który skłaniałby firmy do szybszego reagowania na spadki cen ropy.
Motyka zwrócił też uwagę, że problem tej asymetrii cenowej był widoczny już podczas obowiązywania programu CPN. Pakiet wszedł w życie pod koniec marca i przewidywał obniżkę VAT na benzynę, olej napędowy i biokomponenty z 23 proc. do 8 proc., a także obniżenie akcyzy i wprowadzenie maksymalnych cen na stacjach. Wedlug Ministerstwa Finansów koszt programu wyniósł około 4,7 mld zł.
Ważne
Minister zaznaczył również, że jednym z rozważanych rozwiązań pozostaje podatek od nadzwyczajnych zysków, wskazywany jako element pakietu CPN.
Podatek od nadzwyczajnych zysków jeszcze nie obowiązuje
Projekt ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków zakłada wejście w życie 1 sierpnia 2026 r., ale nowa danina miałaby objąć zyski osiągnięte już od 1 marca do 31 grudnia 2026 r.
Pierwsza wersja projektu przewidywała 75-procentową stawkę podatku, ale po konsultacjach rząd obniżył ją do 60 proc. Danina nie miałaby obejmować całego dochodu firm paliwowych. Podstawą opodatkowania byłaby jedynie nadwyżka przychodów ponad poziom wyliczony na podstawie marży referencyjnej, opartej na wynikach z roku obrotowego zakończonego przed 1 marca 2026 r., powiększonych o 20 proc.
Podatek miałby dotyczyć przede wszystkim przychodów ze sprzedaży paliw ciekłych, w tym benzyny i oleju napędowego. Projekt wyłącza z niego m.in. oleje opałowe, procesy mieszania paliw, a także gospodarstwa domowe i zwykłych obywateli.
Ustawa została uchwalona przez Sejm 19 czerwca 2026 r. i trafiła do Senatu. Na razie trwają nad nią dalsze prace w komisjach, a projekt nie został jeszcze przekazany prezydentowi do podpisu.
Źródła:
PAP, e-petrol.pl
Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw
Krzysztof Rybak – prawnik, redaktor Forsal.pl, absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zajmuję się tematyką podatków, nieruchomości oraz prawa cywilnego i gospodarczego. W swoich tekstach wyjaśniam zmiany w przepisach i ich praktyczne skutki. Przez lata byłem związany z branżą naukową i rolniczą. Zostałem wyróżniony przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi za osiągnięcia w obszarze rynku konopnego.