Zwolnienie od pracy – w jakich przypadkach pracodawca powinien go udzielić pracownikowi

Z treści przepisów można wywnioskować, iż zwolnienie od pracy dotyczy zarówno czynności, których załatwienie wymaga z założenia poświęcenia części dnia pracy, jak i tych, liczonych w dniach.

Zwolnienie z części dnia pracy

Dotyczy przede wszystkim wezwania o charakterze urzędowym tj.:

• przed organ właściwy w zakresie powszechnego obowiązku obrony na czas niezbędny w celu załatwienia sprawy będącej przedmiotem wezwania,
• organu administracji rządowej lub samorządu terytorialnego, sądu, prokuratury, policji na czas niezbędny do stawienia się,
• do wzięcia udziału w posiedzeniach komisji pojednawczej w charakterze członka, strony lub świadka,
• w postępowaniu przed Najwyższą Izbą Kontroli – w charakterze świadka lub specjalisty.

Kolejna grupa to sprawy związane z kwestiami medycznymi:

• obowiązkowe badania lekarskie i szczepienia ochronne przewidziane przepisami o zwalczaniu chorób zakaźnych, gruźlicy i chorób wenerycznych,
• na czas oznaczony przez stację krwiodawstwa w celu oddania krwi,
• na czas niezbędny do przeprowadzenia zleconych przez stację krwiodawstwa okresowych badań lekarskich, jeżeli nie mogą one być wykonane w czasie wolnym od pracy.

Jeśli pracownik jest członkiem rady nadzorczej, działającej u zatrudniającego go pracodawcy, ma prawo do zwolnienia od pracy na czas posiedzenia.

W związku z posiadanymi umiejętnościami pracownika pracodawca jest obowiązany zwolnić go od pracy w celu przeprowadzenia zajęć dydaktycznych w szkole zawodowej, szkole wyższej, w placówce naukowej albo w jednostce badawczo-rozwojowej, z tym że łączny wymiar zwolnienia z tego tytułu nie może przekraczać 6 godzin w tygodniu lub 24 godzin w miesiącu.

Zwolnienia od pracy liczone w dniach

Zwolnienie od pracy liczone w dniach przysługuje w celu wykonywania czynności biegłego w postępowaniu administracyjnym, karnym przygotowawczym, sądowym – łącznie 6 dni w ciągu roku kalendarzowego.

Drugą grupę stanowią okoliczności osobiste tj.:

• dwa dni zwolnienia w razie ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka albo zgonu i pogrzebu małżonka pracownika, jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy,
• jeden dzień zwolnienia w razie ślubu dziecka pracownika albo zgonu i pogrzebu jego siostry, brata, teściowej, teścia, babci, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką.

Zwolnienia od pracy o trudnym do określenia czasie nieobecności

W tym przypadku można również wyróżnić dwie grupy przyczyn. Pierwsza z nich dotyczy osób będących członkami różnego rodzaju ochotniczych służb ratowniczych:

• ochotniczej straży pożarnej – na czas działań ratowniczych, wypoczynku oraz dodatkowo szkoleń do 6 dni w roku,
• Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego – na czas działań ratowniczych oraz wypoczynku,
• -ochotniczej drużyny ratowniczej działającej w brzegowej stacji ratowniczej Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa „Służba SAR” – na czas akcji ratowniczej, wypoczynku oraz dodatkowo udziału w szkoleniach.

Druga podstawa zwolnienia to bycie przez pracownika członkiem doraźnym Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych na czas wyznaczenia przez przewodniczącego tej komisji do udziału w postępowaniu.