Warszawa coraz bardziej „odjeżdża”
Warszawa powoli się zamyka. Coraz mniej osób – bez zaplecza finansowego – stać na przeprowadzkę do stolicy. Ceny nowych mieszkań oscylują wokół 20 tys. zł za metr. Za wynajem (mediana) trzeba zapłacić 4,2 tys. zł – czyli o kilkaset złotych więcej niż wynosi pensja minimalna netto.
Warszawa jest droga i przez to staje się coraz mniej dostępna. Stołeczny ratusz zdaje sobie sprawę z problemu. Dwie miejskie spółki, TBS-Północ i TBS-Południe, dostały za zadanie wypełnienie „luki” na rynku. W ciągu kilku lat mają wybudować ponad 4 tys. mieszkań.
Będzie to zadanie niezwykle trudne - o czym świadczy ciągnąca się od lat inwestycja na Ochocie, a do tego wcale nie zaspokoi zapotrzebowania dwumilionowego miasta. Jest jednak – i to warto podkreślić – krokiem w dobrą stronę.
Biały blok na Ochocie
Niedawno zakończyła się budowa charakterystycznego budynku na Ochocie, tuż obok znanego bazaru (Hale Banacha). W tym roku oddanych zostanie tam 205 lokali w formule TBS (poniżej wyjaśniamy zasady działania). To jednak inwestycja, która ciągnie się od lat.
Ambitny projekt białego budynku, autorstwa pracowni JEMS, zaprezentowano w 2009 roku. Przez lata trwały boje o zgody środowiskowe – budowa została zaskarżona przez sąsiadów (w tym późniejszą burmistrz Ochoty), potem weto postawił wojewoda. Po licznych odwołaniach w 2022 roku miasto wydało zgodę w trybie lex developer, a rok później rozpoczęto prace.
Koszt budowy to ok. 109 mln zł, z czego ponad połowa pochodziła z dofinansowania (30 mln zł z Funduszu Dopłat BGK, 11,4 mln zł z Rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa oraz 20,5 mln zł z KPO). W budynku znalazły się też punkty usługowe, ale dla uproszczenia można założyć, że jedno mieszkanie kosztowało samorząd ok. pół miliona złotych.
Miliardy na tanie mieszkania
W przyszłym roku otwarty zostanie m.in. blok przy ul. Jagiellońskiej (207 mieszkań). Poza tym w przygotowaniu jest 736 mieszkań (Bemowo – Połczyńska, Białołęka – Pomorska, Praga-Południe – Targowa 14, Skaryszewska, Grochowska, Praga-Północ – Stalowa 55/57, Wola – Kolska), jednak tylko 190 ma pozwolenie na budowę.
Do realizacji planowanych jest ok. 2435, a kolejne ok. 400 jest w fazie analiz. Biorąc pod uwagę przewlekłość procedur, nie jest powiedziane, że uda się je zrealizować do 2032 roku. Chodzi o następujące lokalizacje:
- Bemowo – Lazurowa,
- Białołęka – Pani na Wiśniewie i Świderska/Myśliborska,
- Praga-Południe – Poligonowa i Czapelska,
- Praga-Północ – Stalowa 73,
- Targówek – Chyrowska,
- Ursus – Sosnkowskiego,
- Ursynów – Kłobucka,
- Wawer – Agrestowa (II etap).
Niestety na później odłożono – po raz kolejny – Warszawską Dzielnicę Społeczną. To niezwykle ambitny projekt sprzed lat, zakładający stworzenie różnych segmentów mieszkań dla poszczególnych grup społecznych. Pomysł współtworzony przez pracownię BBGK był wielokrotnie nagradzany, jednak od 2019 roku nie udało się go „popchnąć” z etapu projektowego do wykonawczego.
Co to jest TBS?
Towarzystwo Budownictwa Społecznego (TBS) powstało w latach 90., aby umożliwić samorządom budowę tańszych mieszkań. Nie chodzi o lokale socjalne, lecz o ofertę dla osób zbyt zamożnych na takie wsparcie, ale posiadających zbyt mało środków, by samodzielnie kupić mieszkanie na rynku.
Zgodnie z założeniem lokal nie przechodzi na własność. Jest wynajmowany aż do śmierci użytkownika lub jego rezygnacji z programu. Najemcy płacą czynsz i zwykle wnoszą tzw. partycypację, czyli część kosztów budowy mieszkania, która w przypadku rezygnacji jest zwracana.
Nazwa TBS funkcjonuje jeszcze w warszawskich spółkach, jednak na szczeblu rządowym zreformowano system i nazwano go SIM (Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe). Założenie jest podobne, jednak wsparcie państwa poprzez bezzwrotne dotacje wzrosło.
– TBS-y to pomoc miasta dla osób, których nie stać na kupno mieszkania na wolnym rynku. O najem mogą się starać osoby, które mieszkają w stolicy i rozliczają tu podatek, spełniają kryteria dochodowe oraz nie są właścicielami żadnej innej nieruchomości – tłumaczy Marek Gołuch, szef miejskiego Biura Polityki Lokalowej.
Redaktor Forsal.pl, absolwent Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w tematach związanych z inwestycjami oraz transportem. Od lat obserwuje wielkie budowy, opisuje rynek nieruchomości, a także zawiłości systemu transportowego.
Autor reportażu "Żarnowiec. Sen o polskiej elektrowni jądrowej" nagrodzony Grand Press 2023 w kategorii książka reporterska roku. Finalista m.in. Pomorskiej Nagrody Literackiej oraz konkursu dziennikarskiego "Biały Kruk".