Wczasy pod gruszą a urlop zaległy. Czy pracodawca może odmówić świadczenia? [Stanowisko PIP]

Dofinansowanie do wypoczynku ("wczasy pod gruszą") przysługują pracownikom, którzy są zatrudnieniu na umowę o pracę, a ich pracodawca utworzył Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o ZFŚS. Wysokość dopłat, w zależności od sytuacji finansowej firmy i pracownika, różni się. Najczęściej wynosi od 800 do 2 500 zł na osobę. Osobami uprawnionymi do korzystania z ZFŚS są pracownicy i ich rodziny, emeryci i renciści - byli pracownicy i ich rodziny oraz inne osoby, którym pracodawca przyznał w regulaminie prawo do korzystania ze świadczeń socjalnych finansowanych z Funduszu.

Czym są wczasy pod gruszą?

Jest to dopłata do wypoczynku pracowników. Tzw. wczasy pod gruszą reguluje ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Co ważne, nie uzależnia ona wypłaty świadczenia od wykorzystania konkretnego rodzaju urlopu (bieżącego, czy zaległego). Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o ZFŚS, przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z Funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu.

Wczasy pod gruszą 2026. Nauczyciele pytają, czy mogą dostać dodatkowe pieniądze na wakacje

Zobacz również

Wczasy pod gruszą a urlop zaległy. Stanowisko PIP

Jak wskazała Państwowa Inspekcja Pracy w swoim stanowisku, regulaminy ZFŚS często przewidują warunek wykorzystania określonej liczby dni nieprzerwanego urlopu. Jest to działaniem dopuszczalnym, odpowiadającym funkcji regeneracyjnej świadczenia. Jednakże, w przypadku, gdy w regulaminie pojawiają się zapisy dotyczące uzależnienia dopłaty do wczasów od wykorzystania urlopu bieżącego, pojawiają się wątpliwości.

"Takie ograniczenie nie wynika z przepisów prawa pracy ani ustawy o ZFŚS. Co więcej, powszechną zasadą jest, że w pierwszej kolejności powinien być wykorzystywany urlop zaległy" - wskazała Państwowa Inspekcja Pracy.

Odmowa wypłaty "wczasów pod gruszą" argumentowana tym, że pracownik korzystał z urlopu zaległego, pomimo spełnienia pozostałych warunków przyznania świadczenia - w ocenie PIP - "może zostać uznana za działanie niekorzystne dla pracownika i budzić wątpliwości co do zgodności z zasadą równego traktowania".

Inspekcja proponuje, by w regulaminach formułować warunki dotyczące samej długości wypoczynku uprawniającego do skorzystania z dopłaty. Dodatkowo, przypomina, że w przypadku sporów w sprawie zgodności regulaminu ZFŚS z przepisami prawa pracy lub zasadą równego traktowania pracowników, sprawę może rozstrzygnąć sąd pracy.

Odpis na ZFŚS w 2026 r.

Fundusz tworzy się z corocznego odpisu podstawowego, naliczanego w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych. Wysokość odpisu podstawowego na jednego zatrudnionego wynosi 37,5 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego, jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu stanowiło kwotę wyższą. Zaś wysokość odpisu podstawowego na jednego młodocianego pracownika wynosi:

• 5 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w pierwszym roku nauki,
• 6 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w drugim roku nauki,
• 7 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w trzecim roku nauki.

Zaś odpis podstawowy na jednego pracownika, który wykonuje pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (w rozumieniu przepisów o emeryturach pomostowych), wynosi 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Warto także pamiętać o tym, że wysokość odpisu podstawowego może zostać zwiększona o 6,25 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, na każdą zatrudnioną osobę, w stosunku do której orzeczono znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności. Przeciętne wynagrodzenie miesięczne ogłaszane jest przez prezesa GUS w Dzienniku Urzędowym RP "Monitor Polski" do 20 lutego każdego roku.

Odpis na ZFŚS w 2026 r.:

• pracownik zatrudniony w normalnych warunkach - 2943,23 zł,
• pracownik wykonujący pracę w szczególnych warunkach lub pracę o szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów o emeryturach pomostowych - 3924,30 zł.
• pracownik młodociany:
• • I rok nauki - 392,43 zł,
  • II rok nauki - 470,92 zł,
  • III rok nauki - 549,40 zł.