AI zmienia rolę finansistów. Eksperci coraz częściej stają się doradcami strategicznymi

Jak AI zmienia rolę finansistów?

Rolę rejestratora przejmują systemy oparte na uczeniu się i sztucznej inteligencji, natomiast do działu finansów należy już nie tylko raportowanie zestawień z liczbami, ale też wyjaśnianie skąd pod względem biznesowym biorą się takie wyniki. Finansiści również proponują rozwiązania zmieniające firmę tak, aby na przyszłość te rezultaty zmieniały się w żądanym, zaplanowanym kierunku (analityka predykcyjna, analiza odchyleń i wrażliwości z wskazaniem działań korygujących). Ale takie funkcje ekspertów od finansów współcześnie wciąż mogą być niewystarczające.

Obecnie od finansistów również wymaga się bycia na bieżąco z informacjami rynkowymi, geopolitycznymi, zmianami regulacyjnymi. Taka wiedza pozwala na wczesne komunikowanie scenariusze rozwoju sytuacji rynkowej i firmowej, wówczas można sprawniej zaproponować zarządzającym biznesem działania wyprzedzające wydarzenia w bliskiej i dalszej przyszłości.

Jakie kompetencje będą kluczowe dla ekspertów finansowych?

Takie podejście do swojej roli w firmie wymaga od osób z działów finansowych ciągłego doskonalenia się, możliwości komunikowania się z innymi jednostkami w firmie różnych specjalności, zarządem oraz zdolności przekształcania uzyskanych informacji jakościowych w ilościowe, czyli ubrania wszelkich zmian biznesowych, rynkowych i regulacyjnych w liczby, aby dać podstawę do podjęcia właściwych decyzji przez zarząd.

Dlatego tak ważne jest, by o karierę finansistów dbali oni sami, jaki i ich organizacja. Ze względu na wspomnianą konieczność interakcji i ciągle zmieniające się środowisko ten zawodowy rozwój jest i będzie coraz mniej liniowy, a bardziej spiralny, lepiej dostosowany do osoby i wymagań firmy i zastałych możliwości. Oznacza to także krótsze okresy przebywania na określonych pozycjach w firmie (np. typowa księgowość, rachunkowość zarządcza, business case’y, pricing, skuteczność marketingowa, dział skarbu, itp.). Wszędzie tam wymagane i pożądanie są nieco różne umiejętności nabyte przez szkolenia lub w trakcie pracy. Jedno pozostaje niezmienne - zdolność do adaptacji i pozostawanie otwartym na nowe wyzwania, szukanie możliwości dla siebie. Coraz częściej te wszystkie

Od pewnego czasu te wszystkie powyższe wymagania spełnia coraz więcej polskich menedżerów - dlatego są oni doceniani często zatrudniani w zagranicznych strukturach międzynarodowych korporacji, co też wymaga od finansowych ekspertów mobilności.

Badanie ACCA 2026. AI, ESG i rozwój kariery w finansach

W odnajdywaniu się w całym tym skomplikowanym i szybko zmieniającym się świecie branży finansowej pomocne mogą być badania, których na szczęście nie brakuje. Jednym z największych jest coroczne badanie Global Talent Trends 2026 przeprowadzonego przez ACCA (Association of Chartered Certified Accountants), największego na świecie stowarzyszenia zrzeszającego profesjonalistów z dziedziny rachunkowości. Badanie oparte na ponad 11 tysiącach wyspecjalizowanych w wielu sektorach gospodarki respondentów z 160 krajów. Główne wnioski z najnowszego Global Talent Trends to:

• rosnąca rola ESG (skrót od Environmental, Social, and Governance, co oznacza odpowiednio: środowiskowe, społeczne i zarządcze aspekty biznesu). Szczególnie wśród młodych finansistów takie uwzględnianie zrównoważonego rozwoju firm i gospodarek coraz częściej staje się motorem kariery; nowe regulacje też wprowadziły już wymogi raportowania nie tylko jakościowego jak wcześniej CSR, ale też ilościowego związanego z ESG.
• reputacja organizacji, w tym socjalna, zyskuje coraz większe znaczenie dla młodych osób przy wyborze przyszłego pracodawcy
• możliwość rozwoju i szkoleń również staje się istotna ważna. Na znaczeniu zyskuje również konkurencyjność na rynkach zagranicznych, przez porównywanie możliwości zagranicznej kariery do kosztów życia i dochodów jakie zostają po odliczeniu tych kosztów
• konkurencyjność talentów w działach finansowych jest wielowymiarowa, nie tylko w ramach organizacji, ale w różnych sektorach oraz na arenie międzynarodowej
• coraz większa dostępność AI w różnych procesach upraszcza procedury techniczne, ale pojawiają się obawy o używanie AI w procesach, gdzie relacja człowiek-człowiek jest wskazana, np. na ostatnim etapie zatrudniania pracowników
• nie bez znaczenia pozostaje „work-life” balans połączony ze zdrowiem mentalnym, balansem między pracą zdalną a biurową.

Różnorodność i nowe pokolenia zmieniają rynek pracy w finansach

Dobre i odnoszące sukcesy organizacje oraz sami jej pracownicy zdają sobie też sprawę ze znaczenia różnorodności w miejscu pracy. Takie rozwijające się firmy dostrzegają wartość wynikającą np. z różniących się pokoleniowo od siebie pracowników i starają się zarządzać komunikacją między nimi (np. starsze generacje, a generacja Z lub Alfa).