Podstawą prawną udzielania urlopu bezpłatnego jest §1 art. 174 Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracodawca może udzielić pracownikowi takiego urlopu na jego pisemny wniosek. Kluczowe znaczenie ma tu sformułowanie „może”, co oznacza, że pracodawca nie ma obowiązku jego udzielenia i ma prawo odmówić, nawet jeśli pracownik złożył stosowną prośbę.
Jak długo może trwać urlop bezpłatny?
Przepisy prawa pracy nie wskazują maksymalnego okresu, na jaki można udzielić urlopu bezpłatnego. W praktyce jego długość ustalana jest indywidualnie pomiędzy pracownikiem a pracodawcą. Najczęściej takie urlopy trwają od kilku dni do kilku miesięcy. Warto jednak pamiętać, że przy urlopie przekraczającym 3 miesiące strony mogą przewidzieć możliwość jego wcześniejszego zakończenia w uzasadnionych sytuacjach.
Kiedy można wziąć urlop bezpłatny?
Przepisy prawa nie wskazują konkretnych okoliczności, w których pracownik może zwrócić się do pracodawcy o urlop bezpłatny. Co istotne, wniosek nie musi zawierać uzasadnienia, choć jego podanie może zwiększyć szansę na uzyskanie zgody. Najczęściej pracownicy wnioskują o taki urlop z powodu potrzeby odpoczynku, konieczności opieki nad bliską osobą, chęci podjęcia nauki lub kursu czy wyjazdu zagranicznego.
Odrębne regulacje Kodeksu pracy dotyczą sytuacji, gdy pracownik ubiega się o urlop bezpłatny u jednego pracodawcy w celu wykonywania pracy u innego. W takim przypadku również istnieje możliwość jego udzielenia przez pracodawcę.
Jakie są zasady udzielania urlopu bezpłatnego?
Aby skorzystać z urlopu bezpłatnego, pracownik powinien złożyć pracodawcy pisemny wniosek. Pracodawca nie jest zobowiązany do jego zaakceptowania. Dokument powinien zawierać takie informacje jak: imię i nazwisko pracownika, zajmowane stanowisko, prośbę o udzielenie urlopu bezpłatnego, proponowany okres jego trwania oraz datę i podpis.
Podanie powodu nie jest wymagane, jednak jego wskazanie może zwiększyć szanse na pozytywne rozpatrzenie wniosku.
Czy urlop bezpłatny wlicza się do stażu pracy?
Co do zasady okres urlopu bezpłatnego nie jest zaliczany do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, takie jak prawo do urlopu wypoczynkowego czy nagrody jubileuszowej. Wyjątek stanowi urlop bezpłatny udzielony w celu podjęcia pracy u innego pracodawcy na podstawie art. 174¹ Kodeksu pracy – w takim przypadku okres ten wlicza się do stażu pracy, o ile pracownik po jego zakończeniu wraca do dotychczasowego pracodawcy.
Czy można zwolnić pracownika przebywającego na urlopie bezpłatnym?
Pracownik korzystający z urlopu bezpłatnego co do zasady nie może zostać zwolniony przez pracodawcę. Ochrona ta nie ma jednak zastosowania w sytuacjach takich jak likwidacja lub upadłość zakładu pracy, a także przy zwolnieniach grupowych. W tych przypadkach możliwość wypowiedzenia umowy o pracę nadal obowiązuje.
Dominika Górtowska, dziennikarka, redaktorka Dziennik.pl i Forsal.pl. Absolwentka Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Pierwsze kroki w dziennikarstwie internetowym stawiała w serwisach Ringier Axel Springer, potem przez 10 lat związana była z największym e-commerce w Polsce. W Dziennik.pl i Forsal.pl zajmuje się przede wszystkim tematyką związaną z finansami osobistymi.